Czy potrzebne są nam fundusze UE?

Początki Unii Europejskiej sięgają 1949 r., kiedy to Francja i kraje Beneluksu zawarły pakt o współdziałaniu i opracowały wspólne procedury w wielu dziedzinach życia. Jedną z ważniejszych, o ile nie najważniejszą osobą dla Wspólnoty był Robert Schuman (by uczcić jego dokonania powstała fundacja jego imienia), który w 1950 r. wystąpił z inicjatywą powołania Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.


Europejską Wspólnotę Gospodarczą, bo tak brzmiała wówczas jej oficjalna nazwa, tworzyły kraje Beneluksu, Francja, Italia i Niemcy. Państwa te ściśle ze sobą współpracowały, tworząc Wspólny Jednolity Rynek. Zlikwidowano wszelkie bariery w cłach, wymianie towarów i usług, wprowadzono wspólną politykę rolną i system prawny. By kurs wymiany był jednolity, ustanowiono wspólną walutę equi, którą w 1999 r. zastąpiło euro.

Źródła dochodów

Pierwotnie budżet Wspólnoty skonstruowany był na wzór budżetów międzynarodowych organizacji. Pieniądze pochodziły ze składek poszczególnych państw, a ich wielkość zależała od dochodu narodowego brutto (ang. GDP). Z początkiem lat 70. XX w. EWG postanowiła utrzymywać się nie tylko ze składek własnych, ale także z opłat celnych za towary importowane spoza krajów stowarzyszonych oraz z nałożonych na niektóre towary podatków. Nie zmieniło to jednak faktu, że lwią część budżetu nadal stanowią składki członkowskie.

W latach 50. XX w. coraz bardziej zacieśniała się współpraca pomiędzy krajami Beneluksu, Francją i Niemcami. Gdy w latach 70. swą chęć przyłączenia się od nich wyraziła biedna Wielka Brytania i jeszcze biedniejsza Irlandia, kraje stowarzyszone postanowiły utworzyć EFS (1957 r.) i EFRR (1975 r.), dwa główne i najważniejsze fundusze, z których pieniądze miały posłużyć wsparciu biedniejszych regionów. Jako pierwsze skorzystały z tej pomocy Wielka Brytania i Irlandia, a później każde następne państwo przyjmowane do EWG - UE.

EFRR, ujmując w skrócie, służył głównie do wspomagania inwestycji infrastrukturalnych, tworzenia nowych linii produkcyjnych oraz wspierania inicjatyw lokalnych, które miały się przyczyniać do powstawania nowych miejsc pracy.

EFS wykorzystywany był w celu podnoszenia wiedzy i kompetencji zawodowych mieszkańców uboższych regionów, głównie były to szkolenia podnoszące kwalifikacje zawodowe.

Istnieje jeszcze opcja zwana cross financing. W tym wypadku składający wniosek na dywersyfikację produkcji w przedsiębiorstwie lub na zakup nowoczesnej linii technologicznej beneficjent nie musi już składać osobnego wniosku na dofinansowanie szkoleń dla pracowników, którzy będą te nowe maszyny obsługiwać. Koszty szkoleń muszą jednak stanowić mniej niż 10% całkowitych kosztów kwalifikowalnych projektu.

Zasady wydatkowania funduszy

Wiele ze wstępujących do EWG, a później do UE krajów było biednych, w związku z czym wymagały w miarę szybkiej i skutecznej pomocy. Czemu jednak miało służyć takie „rozdawanie" pieniędzy? Odpowiedzią na to pytanie jest jedno słowo: ROZWÓJ.

Jednym z głównych założeń krajów stowarzyszonych było przyspieszenie ich wzrostu gospodarczego, a tym samym podniesienie standardu życia. Kraje bogatsze od nowo przyjmowanych postanowiły tym ostatnim pomóc. Jedne państwa potrafiły tę szansę wykorzystać, przykładem Irlandia, a inne, jak Grecja, niestety nie.