GSM-R jako forpoczta inteligentnych systemów transportu (ITS) w Polsce

Pierwsze decyzje inicjujące marsz Europy w kierunku jednego interoperacyjnego systemu radiołączności w kolejnictwie zapadły około 10 lat temu. Od momentu przyjęcia dyrektywy Rady 96/48/CE z 23 lipca 1996 r., dotyczącej interoperacyjności transeuropejskiego systemu kolejowego dużej prędkości, pokonano już wiele etapów, co pozwala z optymizmem patrzeć na integrację łączności tory-pociąg w europejskich pociągach.


Ograniczenie związane z dużymi prędkościami zostało zniesione w marcu 2001 r. Wprawdzie dyrektywa 2001/16/CE Parlamentu Europejskiego oraz Rady z 19 marca 2001 r. dotycząca interoperacyjności transeuropejskiego tradycyjnego systemu kolejowego została parafowana, ale dopiero 17 grudnia 2001 r. kraje członkowskie przyjęły Specyfikacje Techniczne Interoperacyjności (STI), uzupełniając w ten sposób europejskie przepisy prawne niezbędne dla jej wdrożenia. Na dzień dzisiejszy protokół porozumienia (MoU) podpisało 37 sieci kolejowych, potwierdzając w szczególności: wybór GSM-R jako wspólnej normy systemów radiołączności w kolejnictwie wdrożenie w swych sieciach najważniejszych funkcji niezbędnych dla interoperacyjności, określonych w specyfikacji EIRENE.

Zaawansowanie prac

Wdrażanie systemu radiołączności GSM-R we wszystkich europejskich sieciach kolejowych jest w toku, aczkolwiek tempo prac w poszczególnych krajach pozostaje zróżnicowane. Niewątpliwie jednak dążenie do integracji i inter¬operacyjności kolejowej, w szczególności poprzez wdrażanie GSM-R na wszystkich liniach w Europie, otwiera przed europejskim przemysłem kolejowym szerokie perspektywy.

Zalety otwartego i interoperacyjnego systemu dostrzegły również takie kraje, jak Chiny i Indie, które przyjęły normę GSM-R. Obecny stan wdrożenia systemu w Europie pokazuje wolę państw członkowskich, by dysponować interoperacyjną siecią (liczby UIC). Długość sieci zaplanowanej w GSM-R - 143 669 km Długość zbudowanej sieci - 58 612 km Długość technicznie gotowej sieci - 38 812 km Długość użytkowanej sieci - 36 811 km Rok 2007 stanowi ważny etap na poziomie technicznym. Wyposażony w GSM-R pociąg umożliwia testowanie systemu przy prędkości przekraczającej 500 km/h, zgodnie ze zobowiązaniami podjętymi w 1999 r.

Cechy GSM-R


Oparty na znanej na całym świecie europejskiej normie GSM system GSM-R wykorzystuje ten sam zakres częstotliwości w całej Europie, by umożliwić interoperacyjność poszczególnych sieci. Z uwagi na wybrany zakres częstotliwości istnieje możliwość połączenia systemu z sieciami publicznymi, gdyż terminale GSM-R operują w całym zakresie 900 MHz.

Poza podstawowymi funkcjami GSM sieci publicznej GSM-R pełni szereg funkcji dostosowanych do potrzeb firmy, służących do śledzenia flot pojazdów, takich jak adresowanie funkcyjne czy adresowanie zależne od lokalizacji.

Funkcje typu PMR (Professional Mobile Radio) stanowią obecnie część normy ETSI dla GSM. Chodzi w szczególności o funkcje zebrane pod akronimem Advanced Speech Call Items (ASCI), umożliwiające wywołania ogólne, grupowe lub zarządzanie priorytetami połączeń. Na potrzeby alarmu kolejowego dodano wywołania bezzwłoczne (Fast Call set Up).

Ponieważ system GSM-R korzysta z rozwoju publicznej sieci GSM, jego sieci będą musiały umożliwiać pakietową transmisję danych (GPRS), określoną w ewolucji GSM fazy 2.5 i kolejnych, dzięki czemu znacząco poprawią się warunki skuteczności spektralnej dostępu do baz danych lub stron internetowych. Dzięki bardzo licznym zastosowaniom, które staną się wtedy dostępne, można będzie mówić o prawdziwym Inteligentnym Systemie Transportu (ITS) wdrożonym na potrzeby kolejnictwa. Ponieważ ewolucja ta zapewni pracownikom kolei dostęp do wszelkich informacji naziemnych, wzrośnie skuteczność przedsiębiorstwa kolejowego, co uczyni je bardziej konkurencyjnym w stosunku do innych systemów transportu i ułatwi zdobywanie udziałów w rynku.