Bezwybuchowe wyburzanie

Jednym z czynników wpływających na wzrost gospodarczy w Polsce w ostatnich latach jest dynamiczny rozwój branży budowlanej i infrastruktury komunikacyjnej. Wiąże się to z licznymi inwestycjami w drogownictwie. Ale też nie sposób wyobrazić sobie prężnie rozwijającego się państwa bez nowoczesnych ciągów komunikacyjnych.


Wymagania inwestorów, aby podczas modernizacji dróg, remontów mostów, kładek dla pieszych, wiaduktów itp. ruch komunikacyjny nie był przerywany i zakłócany, są jak najbardziej zrozumiałe. Z powyższych względów nowe obiekty często projektuje się równolegle do istniejących i czynnych, znajdujących się w niewielkiej odległości. Dzięki temu wpływ prac budowlanych na funkcjonowanie istniejącego ciągu komunikacyjnego jest zminimalizowany.

Rozwiązania tradycyjne

Po zakończeniu budowy i oddaniu do użytku nowego obiektu przychodzi czas na usunięcie starego, już niepotrzebnego. Jednak wyburzanie podpór betonowych i żelbetonowych przyczółków mostowych rodzi duże problemy. Ze względu na niewielką odległość od nowego obiektu, a często też od budynków mieszkalnych, zabudowań gospodarczych, linii wysokiego napięcia czy ciągów wodnych inwestor nierzadko zabrania wyburzania metodami strzałowymi (materiałem wybuchowym). A jeśli nawet nie, to uzyskanie wszelkich zezwoleń niezbędnych do wykonywania robót strzałowych jest dość czasochłonne. Dyrekcja Gospodarki Wodnej i Polski Związek Wędkarstwa niechętnie wyrażają na nie zgodę, co nie dziwi, gdyż przenoszenie drgań sejsmicznych - choćby tych minimalnych - podczas robót strzałowych, a także rozrzut odłamków betonowych zagraża najbliższemu otoczeniu. Poza tym w wyniku używania materiałów wybuchowych dochodzi do powstania tzw. chmury gazowej o toksycznym dla człowieka składzie.

Rozwiązania alternatywne

Dużym udogodnieniem i ułatwieniem w usuwaniu zbędnych konstrukcji jest zastosowanie materiału pęczniejącego. Jest to metoda skuteczna, prosta i bezpieczna.

Co to jest materiał pęczniejący? Jest to niewybuchowa, proszkowa mieszanina przeznaczona do dzielenia suchych, zwięzłych substancji, jak np. skały, betony, żelbetony, mury (nie nadaje się jedynie do rozdrabniania materiałów plastycznych). Jednym z takich materiałów jest cevamit, który po dokładnym wymieszaniu z wodą umieszcza się w otworach wywierconych w rozsadzanym elemencie. W zamkniętej przestrzeni hydratyzowana substancja pęcznieje, wywołując naprężenie rozwarstwiające o ciśnieniu 30-40 MPa. 

Na czas działania cevamitu mają wpływ takie czynniki, jak: temperatura, odległość między otworami, średnica otworów. Z uwagi na temperaturę otoczenia możliwe jest zastosowanie środka w wersji letniej lub zimowej.

Materiały pęczniejące mogą być wykorzystywane podczas prowadzenia robót drogowych (do usuwania przeszkód skalnych), przy wykonywaniu wykopów, kolektorów itp. Powodując powstawanie licznych spękań, ułatwiają i przyspieszają rozbijanie skał za pomocą młotów hydraulicznych.

Często znajdują też zastosowanie w urabianiu skał na bloki. Nie powodują bowiem żadnych destrukcyjnych zmian w postaci mikrospękań lub całkowitych pęknięć, jakie powstają w wyniku drgań sejsmicznych przy stosowaniu robót strzałowych. Jest to niezwykle istotne dla dalszej obróbki kamienia. W porównaniu do tradycyjnych metod dzielenie bloków za pomocą materiału pęczniejącego prawie całkowicie eliminuje straty eksploatacyjne.

Środki takie jak cevamit stosuje się przy renowacji zabytków oraz wszędzie tam, gdzie roboty strzałowe są wykluczone (np. w halach produkcyjnych, w pobliżu obiektów kolejowych, linii wysokiego napięcia, zwartej zabudowy), a także przy rozbieraniu i burzeniu fundamentów, ław betonowych i konstrukcji żelbetonowych. Umożliwiają one bowiem rozbicie wybranego fragmentu konstrukcji (nie tak jak przy strzelaniu). Można dokładnie zaplanować (długość, szerokość, wysokość) i przeprowadzić odcięcie i rozkruszenie w dowolnym miejscu, nie uszkadzając przy tym pozostałej części budowli.

Warto zwrócić uwagę na korzyści wynikające z zastosowania alternatywnych metod wyburzania. Materiał pęczniejący jest w pełni ekologiczny (w jego skład wchodzą wyłącznie naturalne komponenty) i bezpieczny w użyciu. Nie podlega przepisom o stosowaniu materiałów wybuchowych, dotyczącym nabywania, transportu i składowania, a także o strefach ochronnych. Jego stosowanie zapewnia wysoką efektywność burzenia, a jednocześnie eliminuje drgania sejsmiczne spowodowane wybuchem. Innymi słowy, nie jest uciążliwe dla otoczenia i mieszkańców, gdyż nie powoduje hałasu, pylenia i rozrzutu odprysków z wyburzanego elementu.

Od wielu lat materiały pęczniejące z powodzeniem są stosowane w krajach Europy i świata. Przekonanie się do ich używania wymaga nowego podejścia do wyburzania. Rozsadzanie nie musi kojarzyć się z wybuchem, rozrzutem, niebezpieczeństwem, drganiami sejsmicznymi, gdyż te elementy nie muszą wystąpić.

Człowiek i jego środowisko odgrywa istotną rolę w każdej dziedzinie gospodarki. Mając na uwadze ich dobro, przemysł coraz częściej korzysta z alternatywnych rozwiązań. Może zatem warto sięgnąć po materiały, które podsuwa sama natura - zwłaszcza że ekologiczność jest tylko jedną z zalet.