Wespół w zespół

Do statutowych zadań gminy należy m.in. realizacja inwestycji, które służyć mają podniesieniu poziomu życia mieszkańców i dotyczyć takich dziedzin, jak: infrastruktura, turystyka i gospodarka. Wysokie koszty wielu z tych projektów stanowią dla jednostek samorządowych duży problem, stąd też coraz częściej rozważają one alternatywne rozwiązanie, jakim jest realizacja inwestycji wspólnie z podmiotem prywatnym w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.

Istotą systemu PPP, najkrócej ujmując, jest wspólne finansowanie inwestycji przez jednostkę samorządową i prywatnego inwestora. Formy finansowania mogą być różne, w zależności od warunków, jakie uzgodnią między sobą strony. Jeden z partnerów może wnieść wkład pieniężny, a drugi ziemię i budynki. Zazwyczaj w ten sposób finansowane są duże projekty infrastrukturalne, jak budowa oczyszczalni ścieków, przedsiębiorstw wodno-kanalizacyjnych, spalarni odpadów czy obiektów rekreacyjnych.

Ogromną zaletą realizowania projektów w systemie PPP jest szansa na odciążenie budżetu gminy. Często to podmiot prywatny bierze na siebie koszty i określoną w umowie część ryzyka finansowego, natomiast samorząd wnosi aportem działkę budowlaną lub inne nieruchomości.

Idealny partner dla samorządów

Z przeprowadzonych w wybranej grupie samorządowców badań wynika, że najbardziej pożądanymi u potencjalnego prywatnego partnera cechami są: solidność, wiarygodność i uczciwość. Ważne jest też, aby inwestor prywatny był pomysłowy i kreatywny, ponieważ zdaniem ankietowanych z takimi partnerami dużo łatwiej można coś zdziałać.

Zdaniem przedstawicieli jednego z miast biorących udział w badaniu zdarzało się, że to przedsiębiorca, z którym współpracowali, podsuwał im pomysły i rozwiązania, które przyspieszały realizację inwestycji. Dodatkowo samorządowcy życzyliby sobie, aby prywatny przedsiębiorca był otwarty na współpracę z nimi, a także zaangażowany w projekt.

Do innych wymaganych atutów należą: doświadczenie, rekomendacje i kwalifikacje. Za wiarygodnego partnera uchodzi ten, który już realizował jakiś projekt dla innych samorządów lub dla większej znanej firmy. Niska cena i stabilność finansowa prywatnego inwestora to kolejne cechy, na które przedstawiciele jednostek publicznych zwracają uwagę. Okazuje się więc, że choć niska cena jest ważna, nie przesądza o wyborze partnera.

Klucz do sukcesu

Jak na razie projektów realizowanych w systemie PPP jest w Polsce bardzo mało. Przepisy regulujące zasady współpracy wprowadzono do naszego ustawodawstwa dopiero w 2003 r.

Gmina zawsze powinna najpierw rozważyć, czy rzeczywiście dana inwestycja jest jej niezbędna. Zdarza się bowiem, że włodarze gminy chcą zrealizować projekt ze względów prestiżowych lub aby wzmocnić swoją pozycję przed zbliżającymi się wyborami. Jeśli jednak w strategii rozwoju jednostki samorządowej potrzeba takiej inwestycji znajduje potwierdzenie, a ta jednostka nie jest w stanie zrealizować projektu samodzielnie, zaproszenie do współpracy partnera prywatnego jest jak najbardziej uzasadnione.