Ekonomiczne oświetlenie uliczne

Oświetlenie ulic to ważny element infrastruktury miejskiej i znacząca pozycja w budżecie. Powinno funkcjonować racjonalnie, umożliwiając wygodną i bezpieczną komunikację.


Osiągnięcie takiego stanu oznacza dla wielu gmin w Polsce konieczność kompleksowej modernizacji oświetlenia. Na przeprowadzenie tak kosztownej inwestycji stać tylko nieliczne miejscowości. Godnym polecenia rozwiązaniem jest tzw. finansowanie przedsięwzięcia przez trzecią stronę. W takiej sytuacji to wyłoniony w przetargu wykonawca finansuje całość inwestycji, a gmina spłaca należność z oszczędności uzyskanych po modernizacji.

W przypadku gdy z różnych powodów gmina decyduje się na stopniową, rozłożoną w czasie modernizację, proponuje się zachowanie określonej kolejności działań, która zapewni osiągnięcie maksymalnych oszczędności.

Opracowanie to zawiera podstawowe etapy inwestycji. Dane na podstawie przykładowej gminy z województwa lubelskiego.

Inwentaryzacja stanu oświetlenia przed modernizacją

• ulice oświetlane lampami rtęciowymi; moc znamionowa w tabeli niżej
  
• liczba szaf rozdzielczych: 16 szt.
• system sterowania: typowa analogowa fotokomórka
• nie stosowano wyłączeń oświetlenia
• czas świecenia lamp w ciągu roku: 4224 godzin
• cena energii elektrycznej: 0,4666 zł/kWh brutto

Do obliczeń przyjęto ceny za energię elektryczną według: Biuletyn Branżowy URE - Energia elektryczna 2006 nr 54 (520) - 15.12.2006 r. Lubelskie Zakłady Energetyczne, ceny i stawki opłat w grupach taryfowych C11, C12b, z roku 2007.

Modernizacja

Zaleca się przestrzeganie podanej niżej kolejności, aby w jak najmniejszym stopniu obciążyć budżet gminy. W innym razie inwestycja nie przynosi pożądanych oszczędności i w związku z tym długo się amortyzuje.

Etap 0 - zmiana taryfy rozliczeniowej
Etap 1 - wymiana systemu sterowania na CPA (zalecana wszystkim gminom; niewielkie koszty, największe oszczędności)
Etap 2 - wymiana opraw, redukcja mocy
Etap 3 - dodatkowe oszczędności związane z usprawnieniem nadzoru i konserwacją oświetlenia
 
Etap 0 - zmiana taryfy rozliczeniowej - dobór odpowiedniej taryfy

Roczne koszty energii przed modernizacją dla taryfy C11 wynoszą 494 700 zł, zaś po zmianie taryfy z C11 na taryfę C12b wyglądają następująco:

Oszczędności roczne po samej zmianie taryfy z C11 na C12b wynoszą:

494 700 - 314 703 = 179 997

Powyższe obliczenia pokazują, jak bardzo istotne jest dobranie odpowiedniej taryfy!

Etap 1 - modernizacja systemu sterowania

Pierwszym krokiem powinien być montaż sterowników astronomicznych CPA w miejsce analogowych fotokomórek. Rozwiązanie zalecane jest wszystkim gminom ze względu na niewielkie koszty i duże oszczędności. Szczególnie zaś polecane gminom, które do załączania oświetlenia nadal stosują analogowe wyłączniki zmierzchowe, tzw. fotokomórki. Nawet najbardziej energooszczędne oprawy nie są na tyle inteligentne, aby korygować działanie źle funkcjonującej fotokomórki.

Świecenie lamp w dzień i brak jednoczesności załączania to podstawowe wady takiej sytuacji. Sterowniki astronomiczne CPA stały się standardem w oświetleniu ulic. To nie tylko nowoczesne sterowanie, ale też duże oszczędności i wygoda eksploatacji. Dzięki funkcji obliczania czasu świecenia lamp CPA pozwalają gminie przewidzieć przyszłe koszty zużycia energii, a tym samym zaplanować budżet. W opinii użytkowników pozwalają na efektywne gospodarowanie energią elektryczną. Eliminując błędy fotokomórek, zmniejszają zużycie energii. Sterowniki CPA załączają oświetlenie programowo, pozwalając na pełną kontrolę czasu świecenia lamp. Standardowo zaprogramowany sterownik CPA to 4024 godz. świecenia w roku. Czas ten można korygować stosownie do potrzeb, np. w Krakowie stosuje się 4000 godz.