Atrakcyjność inwestycyjna województwa lubelskiego

O wyborze miejsca prowadzenia działalności gospodarczej decyduje szereg elementów zwanych czynnikami lokalizacji. Ich rola zmienia się w zależności od rodzaju, wielkości czy też planowanego czasu trwania inwestycji.

Nie można zatem mówić o optymalnej, uniwersalnej kombinacji. Syntetyczna ocena uwzględniająca podaż i koszty pracy, poziom rozwoju infrastruktury transportowej i telekomunikacyjnej, rozwój gospodarczy, jakość życia oraz inne składowe atrakcyjności inwestycyjnej musi budzić wątpliwości.

Dokonując oceny poziomu atrakcyjności inwestycyjnej, przyjęto założenie, iż województwo lubelskie konkuruje o względy inwestorów przede wszystkim z innymi regionami kraju. W efekcie pominięto takie czynniki, jak np. stawki podatków od przedsiębiorstw, które bez wątpienia wpływają na poziom atrakcyjności w ujęciu międzynarodowym, lecz nie różnicują atrakcyjności inwestycyjnej poszczególnych województw.

Infrastruktura transportu

Dostępność komunikacyjna stanowi jeden z elementów decydujących o atrakcyjności inwestycyjnej regionu. Jest ona uwarunkowana przez położenie oraz wyposażenie w główne składniki infrastruktury transportu, takie jak: drogi, linie kolejowe czy lotniska. Oprócz aspektu ilościowego liczy się również jakość. Dla potencjalnego inwestora ważne są walory użytkowe sieci transportowej, decydują one bowiem o czasie i kosztach przewozu.

Położenie geograficzne województwa lubelskiego jest niekorzystne. Region leży na peryferiach Unii Europejskiej, z dala od centrów rozwoju i źródeł kapitału. W przeciwieństwie do województw Polski zachodniej nie może korzystać z tzw. premii sąsiedztwa, uniezależniającej poziom atrakcyjności inwestycyjnej od słabo rozwiniętej infrastruktury transportowej.

Gęstość dróg w województwie lubelskim jest nieznacznie niższa od przeciętnej krajowej (117,5 km/100km2 w porównaniu do 121 km/100km2), mimo to istniejąca sieć zaspokaja potrzeby mieszkańców1. Problem stanowią parametry eksploatacyjne oraz stan nawierzchni. Brak autostrad i dróg ekspresowych powoduje, że ruch tranzytowy odbywa się po drogach krajowych, a tymczasem tylko 53,4% z nich to drogi o podwyższonym standardzie, zaś jedynie 7,5% (w Polsce jest to 17,5%), czyli około 80 km, spełnia europejskie standardy nośności (115kN/oś)2.

Według informacji Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad połowa wszystkich dróg krajowych województwa znajduje się w dobrym stanie. Wskaźnik ten nie odbiega istotnie od średniej krajowej. Niepokoją natomiast informacje o natężeniu ruchu. O ile sieć drogowa lubelskiego nie należy do najbardziej eksploatowanych, o tyle niektóre jej fragmenty, decydujące o dostępności transportowej województwa (np. odcinek drogi krajowej nr 12 Kurów-Lublin), zalicza się do najbardziej obciążonych w kraju (w kategorii dróg jednojezdniowych)3.

Spośród wszystkich gałęzi transportu najwyższą dynamiką rozwoju cechuje się lotnictwo. Czynnikiem wpływającym na wzrost liczby odprawionych pasażerów jest coraz bogatsza oferta przewoźników. Specyfika funkcjonowania tzw. tanich przewoźników (wybór regionalnych portów lotniczych) oraz wzrost liczby połączeń przez nich realizowanych przyczyniają się do poprawy dostępności komunikacyjnej obszarów obsługiwanych przez regionalne porty. Lubelskie nie posiada portu lotniczego o znaczeniu ponadregionalnym, co w istotny sposób obniża jego atrakcyjność zarówno inwestycyjną, jak i turystyczną.

Zasoby i koszty pracy

Kolejną podstawową składową atrakcyjności inwestycyjnej są zasoby oraz koszty pracy. Czynnik ten można oceniać zarówno ilościowo - przez pryzmat podaży pracowników bądź też poziomu wynagrodzeń, jak i jakościowo, tj. na podstawie informacji o kwalifikacjach zawodowych czy wykształceniu pracowników.

Województwo lubelskie jako region, który nigdy nie doświadczył intensywnej industrializacji, o słabo rozwiniętej sieci osadniczej, charakteryzuje się raczej niskimi bądź też przeciętnymi wartościami w tym zakresie. Struktura wykształcenia mieszkańców regionu odbiega nieco od struktury krajowej. Procentowo udział osób legitymujących się wykształceniem wyższym sięga 7,9, co jest porównywalne ze wskaźnikiem ogólnopolskim (8,4%). Większy jest natomiast udział osób z wykształceniem podstawowym oraz nieukończonym podstawowym. Stanowią oni około 1/3 mieszkańców województwa.