Certyfikacja wytwórni mieszanek mineralno-asfaltowych

Produkcja i wprowadzanie wyrobów budowlanych do obrotu w krajach Unii Europejskiej wiążą się z koniecznością przestrzegania zasad zawartych w tzw. Dyrektywie Budowlanej 89/106/EWG


Zadaniem wprowadzającego wyrób budowlany do obrotu jest wykazanie, że wyrób ten jest zgodny z wymaganiami Dyrektywy. Najprostszą metodą jest zidentyfikowanie specyfikacji technicznej (jeśli jest to możliwe) jak najbliżej opisującej cechy wyrobu, a następnie udowodnienie spełnienia przez wyrób opisanych w tej specyfikacji wymagań.

Ocena spełnienia tych wymagań należy do producenta wyrobu budowlanego, bowiem to on jest zawsze odpowiedzialny za zgodność wyrobu. Każda ze specyfikacji technicznych precyzuje wymagania wobec określonego i opisanego przez nią wyrobu budowlanego, sposób kontroli spełnienia tych wymagań, zakres zastosowań wyrobu, system (lub systemy) oceny zgodności wyrobu w zależności od zamierzonego zastosowania oraz tryb wprowadzenia go do obrotu, w tym sposób oznakowania zapewniający nabywcę o posiadaniu przez wyrób oczekiwanych własności. Zastosowanie określonego normą i przyjętego przez producenta systemu oceny zgodności jest obowiązkowe.

Wymagania dotyczące poszczególnych rodzajów mieszanek mineralno--asfaltowych opisane są grupą norm serii EN 13108-1 do EN 13108-07, wymagania dotyczące zakresu i metodologii wstępnych badań typu opisuje norma EN 13108-20, a wymagania dotyczące systemu zakładowej kontroli produkcji - norma EN 13108-21. Polskie wydanie norm szeregu 13108 ukazało się w 2008 r., przy czym dotyczy ono wyłącznie wyrobów przewidywanych do produkcji i zastosowania w polskich warunkach klimatycznych.

Załączniki ZA do powyższych norm wymieniają co prawda kilka systemów oceny zgodności, ale dla powszechnych zastosowań do dróg, po których poruszamy się codziennie, a więc dla „dróg i innych powierzchni obciążonych ruchem", obowiązuje system 2+. Przy certyfikacji systemu zakładowej kontroli produkcji wymagane jest, aby producent wykazał poprzez wstępne badanie typu i zakładową kontrolę produkcji, że wyrób jest zgodny ze specyfikacją techniczną oraz że notyfikowana jednostka potwierdziła poprzez wydanie certyfikatu zakładowej kontroli produkcji, że przeprowadzona została wstępna inspekcja zakładu produkcyjnego (wytwórni mieszanek mineralno-asfaltowych) i zakładowej kontroli produkcji, a ponadto zapewniony został ciągły nadzór zakładowej kontroli produkcji.

Uściśleniem wymagań norm EN 13108 części 1-7 są wytyczne grupy roboczej NB-CPD/SG15/07/049 Guidance from the Group of Notified Bodies for the Construction Products Directive 89/106/EEC. Z dokumentu tego powinny korzystać jednostki notyfikowane, ale mogą także korzystać producenci mieszanek. Dokument ten jednoznacznie określa, że zarówno w procesie certyfikacji, jak i podczas corocznej (minimum) inspekcji powinny być wizytowane wszystkie wytwórnie. Podano także wytyczne dotyczące czasu trwania audytu w wytwórniach, zarówno w przedsiębiorstwach jedno- jak i wielozakładowych.

Warto zwrócić uwagę na to, iż posiadanie przez producenta systemu zarządzania jakością zgodnego z ISO 9001 nie jest równoznaczne ze spełnieniem wymagań normy 13108-21 odnoszącej się do zakładowej kontroli produkcji. Różnice pomiędzy wymaganiami obu dokumentów są dość istotne z uwagi na zakres tych wymagań i sposób ich sprecyzowania. Jednakże według p. 4.1 normy 13108 „system ZKP spełniający wymagania ISO 9001 i dostosowany do wymagań odnoszących się do mieszanki mineralno‑asfaltowej jako wyrobu powinien być uważany za spełniający wymagania niniejszej Normy Europejskiej".