Mapy termiczne sieci drogowej

Wykonane mapy termiczne są szablonem (wzorcem) przeznaczonym do wykorzystania w procesie ekstrapolacji pozyskiwanych punktowo danych pomiarowych na obszar sieci drogowej, w szczególności w celu opracowania tzw. map prognostycznych, ilustrujących przewidywane zmiany temperatury nawierzchni na mapie sieci drogowej i identyfikujących odcinki zagrożone gołoledzią. Dysponując odpowiednio zlokalizowanym punktem pomiarowym oraz prognostycznymi mapami termicznymi regionu, aktualizowanymi automatycznie ze stałym interwałem czasowym, można szybko podejmować decyzje w zakresie prowadzonej profilaktyki zimowej, co pozwala na istotne zwiększenie skuteczności zabezpieczenia zimowego szlaków komunikacyjnych i znaczną oszczędność w wykorzystaniu zasobów ludzkich, sprzętowych i materiałowych.

Wykorzystanie map termicznych

Mapy termiczne wykorzystywane są:

na etapie projektowania i budowy systemów osłony meteorologicznej dróg: do lokalizacji drogowych stacji meteorologicznych

na etapie eksploatacji systemu: do ekstrapolacji mierzonych lub prognozowanych wartości temperatur nawierzchni na całą sieć drogową, przy wykorzystaniu systemu komputerowego i odpowiednich modeli matematycznych.

Warunkiem poprawnej ekstrapolacji mierzonych punktowo temperatur nawierzchni przy wykorzystaniu map termicznych jest prawidłowa lokalizacja punktów pomiarowych (drogowych stacji meteorologicznych). Punkty te winny być instalowane w miejscach charakteryzujących się stabilnym rozkładem temperatury nawierzchni w każdych warunkach pogodowych. Należy pamiętać, że miejsca te z zasady nie pokrywają się z lokalizacjami stacji meteorologicznych, zwyczajowo ustawianych na odcinkach dróg uznawanych za szczególnie podatne na powstawanie gołoledzi. Lokalizowane w takich miejscach stacje meteorologiczne są wartościowym źródłem informacji alarmowych, ostrzegających o tworzeniu się niebezpiecznych dla ruchu kołowego zjawisk pogodowych, jednak pochodzące z nich dane nie nadają się zwykle do wykorzystania w procesie realizacji prognostycznych map termicznych.

Decyzje o opracowaniu map termicznych winny zostać poprzedzone analizą korzyści płynących z ich wykorzystania w aspekcie kompleksowego zarządzania utrzymaniem zimowym dróg. Warto pamiętać, że mapy termiczne to ważny i nieodzowny element profesjonalnych systemów osłony meteorologicznej sieci drogowej, jednak o ostatecznie uzyskiwanych efektach decyduje także szereg innych czynników, takich jak: jakość i właściwa lokalizacja sprzętu pomiarowego, jakość i właściwa konfiguracja wykorzystywanych do prognozowania temperatury nawierzchni modeli matematycznych czy wreszcie umiejętność właściwego wykorzystania posiadanych narzędzi przez personel podejmujący decyzje operacyjne w zakresie profilaktyki zimowej.

Doświadczenia krajów zachodnich w eksploatacji tego typu systemów i osiągane tam oszczędności w zużyciu materiałów odladzających, sięgające 20% w skali sezonu zimowego, powinny - jak się wydaje - stanowić dostateczną zachętę do podejmowania decyzji inwestycyjnych w zakresie projektowania i budowy kompleksowych systemów meteorologii drogowej, także w aspekcie realizacji map termicznych sieci drogowej.