Beton na drodze

Nawierzchnie drogowe z betonu cementowego nie mają w Polsce ugruntowanej tradycji. Przez lata utrwalało się przekonanie, że do budowy dróg używa się wyłącznie spoiwa asfaltowego, a nawierzchnie betonowe realizowane były przede wszystkim na lotniskach, placach postojowych i drogach zakładowych.


Dopiero kryzys energetyczny w gospodarce w połowie lat 70. XX w. oraz niepokojące zjawisko powstawania kolein w nawierzchniach asfaltowych, na które zwrócono uwagę w latach 90. spowodowały wzrost zainteresowania administracji drogowej nawierzchniami betonowymi. Dużą rolę w popularyzacji tej technologii odegrało zaangażowanie pracowników naukowych z branży drogowej z instytutów badawczych oraz uczelni, którzy wydawali pozytywne opinie i przygotowywali nowe projekty.

Choć pierwsze „Wytyczne budowy nawierzchni betonowych” zostały opracowane przez Drogowy Instytut Badawczy już w 1935 r., to w ostatnich latach wiedza została ugruntowana i spopularyzowana dzięki organizowanym konferencjom i seminariom, targom branżowym i działalności wydawniczej. Opublikowano książki: „Nawierzchnie drogowe z betonu cementowego. Teoria. Wymiarowanie. Realizacja” autorstwa prof. dr hab. inż. Antoniego Szydły oraz „Nawierzchnie betonowe na drogach gminnych” autorstwa Piotra Mackiewicza i Antoniego Szydły z Katedry Dróg i Lotnisk Politechniki Wrocławskiej, opracowano „Katalog typowych konstrukcji nawierzchni sztywnych”.

Nawierzchnie betonowe zaczęły być stosowane na szerszą skalę.

– Większa trwałość, brak zjawiska koleinowania, większe bezpieczeństwo na drodze, niższy koszt eksploatacji, dostępność krajowych surowców, możliwość recyklingu oraz zapewnienie niższego poziomu hałasu, to tylko niektóre z zalet nawierzchni betonowych – wymienia prof. dr hab. inż. Jan Deja ze Stowarzyszenia Producentów Cementu. – Stopniowo, z roku na rok obserwujemy wzrastające zainteresowanie nawierzchniami betonowymi.

Wśród wybudowanych dotychczas w Polsce 800 km autostrad, tylko 230 km ma nawierzchnie z betonu cementowego. W budowie znajduje się kolejnych 580 km, z czego 105 km liczy odcinek autostrady A2 Świecko–Nowy Tomyśl oraz 8 km na A4 przy granicy z Ukrainą, budowane w technologii betonowej. Przygotowywane są projekty nawierzchni betonowych na innych odcinkach autostrad i dróg ekspresowych.

Zdaniem Jana Deji warto ją stosować również na drogach lokalnych, bo choć koszty budowy drogi o nawierzchni betonowej są w tym przypadku nieco wyższe niż przy nawierzchni asfaltowej, czas użytkowania jest znacznie dłuższy. Żywotność nawierzchni betonowej wynosi średnio 30–40 lat, a doświadczenia zagraniczne wskazują nawet na 80 lat możliwej eksploatacji. Jest to 2,5–3,5 razy więcej niż w przypadku nawierzchni asfaltowych. Z danych niemieckich wynika, że po 23 latach użytkowania tylko 5% nawierzchni betonowych wymaga napraw. Dla nawierzchni asfaltowych wskaźnik ten wynosi 80–100%.