Technologie satelitarne a planowanie przestrzenne

Ustawa z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nakłada na wszystkie gminy w Polsce obowiązek zarządzania swoją przestrzenią w taki sposób, aby realizowana była polityka ciągłego i zrównoważonego rozwoju.


Narzędziem pomocnym w wypełnieniu tego obowiązku powinno być Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego.

Studium i Plan Miejscowy
- dlaczego stoimy w miejscu?

Sporządzenie Studium ma na celu nie tylko wyznaczenie kierunków i możliwości zmieniania przestrzeni. Jako dokument spójny ze Strategią Rozwoju Lokalnego powinno ono też współtworzyć wizję rozwoju gospodarczego i społecznego danej jednostki samorządu terytorialnego.

Zarówno Studium, jak i Plan Miejscowy zawierają bardzo szeroki zakres informacji charakteryzujących gminę, są to m.in. dane dotyczące środowiska naturalnego, demografii oraz gospodarki. Ponadto forma tych dokumentów, stanowiąca połączenie tekstu i grafiki, umożliwia precyzyjną interpretację zawartych w nich postanowień.

Obecnie mapy zasadnicze, na podstawie których tworzone są oba dokumenty, pochodzą z państwowego zasobu geodezyjnego. Niestety nie gwarantują one dzisiaj pełnej, wiarygodnej informacji o przestrzeni. Może na nich brakować nawet kilku milionów budynków i innych obiektów, a także danych na temat zmieniających się warunków środowiskowych. Przykładem jest liczna grupa obiektów użyteczności publicznej, które niegdyś były tajne, w związku z czym brak ich na dzisiejszych mapach geodezyjnych.

W rezultacie samorządy dysponują często niepełną, nieaktualną i mało precyzyjną wiedzą na temat pokrycia terenu, co uniemożliwia sprawne podejmowanie decyzji i zarządzanie inwestycjami na podległym obszarze. Spowalnia to rozwój gospodarczy miast i gmin, odstrasza inwestorów i niekorzystnie wpływa na poziom życia mieszkańców, którzy muszą znacznie dłużej czekać na wybudowanie drogi, sieci kanalizacyjnej czy nowego osiedla.

Nieaktualne mapy ewidencyjne ograniczają też wpływy do budżetu z tytułu podatków od nieruchomości - jeśli na mapie nie ma budynku, nikt nie płaci za niego podatku, a takich pozaewidencyjnych budynków w Polsce jest wiele.

Nieskuteczne, mało innowacyjne podejście do planowania przestrzennego znacznie utrudnia absorbowanie środków unijnych. Czy można efektywnie pozyskiwać fundusze z UE na inwestycje w Polsce, skoro tylko 20% powierzchni naszego kraju objęte jest miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego?

Rozwiązania geoinformatyczne

Powyższe „historyczne" problemy można by szybko rozwiązać, gdyby instytucje administracji publicznej korzystały ze spójnych i aktualnych danych przestrzennych, dostępnych w formie cyfrowej, w postaci wysokorozdzielczych ortofotomap satelitarnych powierzchni kraju.

W polskim Internecie duży zbiór fotografii satelitarnych oferuje serwis
www.geoserwer.pl, będący biblioteką obrazów satelitarnych Polski. Aktualne zdjęcia bądź ortofotomapy, nawet niewielkich terenów, można w łatwy sposób wyszukać i zakupić. Z możliwości tej korzysta coraz więcej urzędów miast i gmin.

Osoby odpowiedzialne za podejmowanie decyzji mają możliwość pozyskiwania aktualnych, cyfrowych danych przestrzennych, co pozwala na szybką weryfikację urzędowych map. W serwisie Geoserwer.pl dostępne jest archiwum wysokorozdzielczych zdjęć i ortofotomap pochodzących z lat 2003-2008 i obejmujących ponad 200 tys. km2 powierzchni Polski. Kilometr kwadratowy zdjęcia satelitarnego kosztuje 42 zł brutto.

Oferująca zdjęcia satelitarne w Internecie firma Techmex SA posiada również inne produkty bazujące na danych satelitarnych: trójwymiarowe modele zabudowy, numeryczne modele terenu, mapy akustyczne, mapy wektorowe, a także rozwiązania integrujące dane geoprzestrzenne z danymi biznesowymi.