Drogi do NATURY

W tej chwili trwają jednak prace nad zmianą tego rozporządzenia. Z jednej strony chcemy dostosować je do wymogów Unii Europejskiej w zakresie ocen oddziaływania na środowisko, z drugiej zaś ułatwić inwestorom kwalifikowanie przedsięwzięć pod kątem obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wprowadzane zmiany ułatwią również absorpcję środków unijnych.

- Lista obszarów Natura 2000 wzbudzała dużo kontrowersji. Czy teraz jest już zamknięta?

- Od momentu powołania Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i jej 16 oddziałów zajmowaliśmy się uzupełnianiem listy chronionych siedlisk przyrodniczych w ramach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. Było to zadaniem priorytetowym, ponieważ w naszej kompetencji jest wydawanie decyzji środowiskowych dla inwestycji powstających na terenach Natury. Wiedza o obszarach objętych ochroną pozwala stwierdzić, czy występują kolizje.

Przedstawiliśmy Radzie Ministrów listę zawierającą 142 obszary ptasie i 817 obszarów siedliskowych, które łącznie zajmują 21% powierzchni kraju. Dotychczasowa lista została więc uzupełniona o 453 obszary.

Dokumenty zaakceptowane przez Radę Ministrów trafią do Komisji Europejskiej, gdzie zgodnie z Dyrektywą Siedliskową zostaną zweryfikowane. Kolejnym krokiem będzie przygotowanie wraz ze społecznościami lokalnymi planów ochronnych, które pozwolą tymi terenami zarządzać.

- Czy istnieje zagrożenie, że program Natura 2000 stanie się hamulcem rozwoju gospodarczego kraju?

- Każdy obszar naturowy jest wyznaczany w oparciu o kryteria merytoryczne, dla jak najlepszej ochrony siedlisk i gatunków. Mitem panującym w naszym kraju, jest traktowanie Natury 2000 jako skansenu cywilizacyjnego. Natura 2000 nie jest zakazem a priori. Wszelkie inwestycje, które nie szkodzą celom ochrony Natury 2000 mogą być realizowane. W przypadku inwestycji oddziałujących na środowisko należy szukać rozwiązań, które najmniej negatywnie na nie oddziałują. Natura 2000 jest narzędziem ochrony różnorodności biologicznej, opartym na porozumieniu i ścisłej współpracy społeczności lokalnych i potrzeb ochrony. Podstawą funkcjonowania obszarów Natura 2000 jest uspołeczniony proces planowania zarządzania tymi obszarami. Wspólna praca społeczności lokalnych, przyrodników i władz samorządowych przy planowaniu ochrony obszarów pozwoli na rzeczową dyskusję o ewentualnych konfliktach i daje szansę na szukanie wspólnych rozwiązań. Przystępując do wyznaczania brakujących obszarów, zoptymalizowaliśmy wymagania przyrodnicze, tak by nie hamowały one rozwoju społeczno-gospodarczego. Zachęcam do spojrzenia na sprawę od innej strony. Status „obszar Natura 2000" otwiera nowe możliwości, zarówno jeśli chodzi o lokalny rozwój, jak i pozyskanie dodatkowych środków unijnych. Można je wykorzystać na wiele sposobów, m.in. na promocję regionalnych produktów i usług, na proekologiczne praktyki w gospodarce, np. wdrażanie form rolnictwa bliższego naturze, oraz na rozwój turystyki przyjaznej środowisku.