Menu

Logowanie

rejestracja
01.09.2009

Symbole etapów rozwoju ludzkości

Stanisław Januszewski

Wymienione przykłady konstrukcji mostowych zaświadczają także o aktywności przedsiębiorstw budowlanych na polu wdrożeń nowych technologii. Działająca na Śląsku i Pomorzu wrocławska firma braci Huber, zajmująca się m.in. budową mostów i wiaduktów kolejowych, już z początkiem XX w. wdrożyła oryginalne modele standardowych ramowych mostów żelbetowych jedno- i wieloprzęsłowych, których przęsła sztywno łączono z podporami. Dla początku XX stulecia było to rozwiązanie nowatorskie, przyspieszało procesy inwestycyjne i obniżało ich koszty, co ujawnia również współzależności między techniką a ekonomią. Posiadająca filie w Bydgoszczy i w Królewcu firma braci Huber specjalizowała się w projektowaniu i budowie przemysłowych i publicznych obiektów z betonu i żelbetu. Mogła się też pochwalić wieloma znaczącymi realizacjami w Niemczech, na Pomorzu (Bydgoszcz, Szczecin), Śląsku (Wrocław, Gliwice, Opole), a także w Norwegii.

Podobną rolę odgrywała firma „Sosnowski i Zachariewicz", która w latach 1902-1906 zbudowała w Galicji ponad 40 mostów żelbetowych.

Analizując dzieła budownictwa mostowego, odkrywa się także niezwykłe biografie i losy jego twórców, np. polskich inżynierów, którzy zapisali się na kartach historii mostownictwa północnej stolicy Europy - Sankt Petersburga. Eugeniusz Krzyżanowski (1884-?) pozostawił po sobie most i wiele wznoszonych w konstrukcjach ramowych żelbetowych hal Fabryki Wyrobów Gumowych „Treugolnik" (1912 r., 1914 r., 1917 r.). Konstruktorem petersburskiego mostu Pałacowego (1916 r.) był Andrzej Pszenicki. Pierwszym mostem żeliwnym Sankt Petersburga był stalowy most z przęsłem zwodzonym (1843-1850) autorstwa Stanisława Kierbedzia. Polski inżynier zaprojektował jeszcze kilkanaście innych mostów, m.in. wciąż eksploatowane nad Obem i Jenisejem, a także zbudowane przez firmę „Rudzki i S-ka" na trasach Kolei Transsyberyjskiej czy na Kaukazie.

Materialne źródła archeologii przemysłowej dostarczają wielu informacji niezbędnych dla określenia procesu rozwoju i stanu gospodarki, ekonomii, techniki i technologii, ich relacji między sobą i historią poszczególnych zakładów. Jednak o wartości zabytkowej decyduje też ich znaczenie w życiu, kształtowaniu postępu cywilizacyjnego i kulturalnego.