Jedyny taki most

W opinii historyków badających strategiczne i militarne funkcje mostów szczególnie interesujące są mosty obronne dolnej Wisły, Odry np. w Ścinawie, a także różne dzieła budownictwa militarnego strzegące przepraw, jak w Samborowie na Drwęcy, czy zupełnie wyjątkowe na gruncie polskim drogowe mosty przesuwowe Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego


Na terenie dawnego poligonu niemieckich wojsk inżynieryjnych na wrocławskim Kozanowie w 1938 roku powstał sztuczny basen, który wykorzystywano do ćwiczeń z budowy przepraw i mostów. Wciąż tkwią tutaj pale tymczasowych mostów drewnianych. Ale dziełem wyjątkowym jest sześcioprzęsłowy most ćwiczebny o długości 63,5 m, z pomostem szerokim na 5,0 m.

Z uwagi na potrzeby szkoleniowe saperów każde z przęseł wykonano w innym materiale i konstrukcji. Znajduje się tutaj przęsło belkowe, swobodnie podparte, wykonane z belek stalowych, z pomostem z płyt betonowych podpartych poprzecznicami, wsparte na masywnych murowanych z cegieł filarach, dalej przęsło belkowe, z jazdą dołem, wykonane z dwóch nitowanych dźwigarów blachownicowych i pomostem z płyt betonowych położonym na ruszcie z dwuteowników, wsparte na filarze murowanym z cegły i filarze stalowym, złożonym ze słupów, poprzecznic i usztywnienia wiatrowego. Kolejne przęsło wykonano jako kratowe o górnym pasie parabolicznym z jazdą dołem. Pomost z blach kształtowych typu Zoresa wypełnionych betonem położono na poprzecznicach i podłużnicach stalowych. Przęsło dalsze zyskało konstrukcję łukową, sklepioną z betonu, a nawierzchnię pomostu betonową. Kolejne wykonano w konstrukcji belkowej, żelbetowej zespolonej z płytą pomostu, i wsparto na betonowych filarach. Przęsło ostatnie to przęsło o sklepieniu murowanym z cegły, posiadające tarcze czołowe murowane z kamienia granitowego i monolityczną betonową nawierzchnię.

Archeologia przemysłowa to interdyscyplinarna nauka obejmująca poszukiwanie, rozpoznawanie, badanie, interpretację, ochronę i konserwację obiektów kultury materialnej związanej z przemysłem. Z tego punktu widzenia stanowiący konglomerat rozwiązań konstrukcyjnych most ćwiczebny w Kozanowie stanowi wyjątkowo cenne świadectwo myśli technicznej początku XX w.