Prawo ma służyć rozwojowi Polski

Z prof. dr. hab. Mariuszem-Orionem Jędryskiem, Głównym Geologiem Kraju, Podsekretarzem Stanu w Ministerstwie Środowiska, rozmawia Anna Krawczyk


Infrastruktura: Panie Ministrze od wielu lat słyszymy o licznych przypadkach nielegalnej eksploatacji kopalin pod pozorem budowy stawów rybnych, dróg lub regulacji rzek, w jaki sposób zamierza Pan zapobiegać temu procederowi?

Mariusz-Orion Jędrysek: Mam świadomość, że walka z nielegalną eksploatacją jest bardzo trudna i problem ten od wielu lat nie został rozwiązany. Dlatego podjąłem działania naprawcze w tym zakresie, polegające na pracach zmierzających do zmian przepisów prawa geologicznego oraz usprawnienia funkcjonowania administracji geologicznej zwłaszcza na szczeblu powiatowym.

- Czy przewidywane są zmiany w przepisach prawa geologicznego i górniczego, ułatwiające działalność legalnym przedsiębiorcom i utrudniające funkcjonowanie szarej strefie?

- Tak, oczywiście. Działania w tym kierunku już zostały podjęte w Ministerstwie Środowiska. Prawo geologiczne i górnicze wymaga bowiem wielu zmian. Mam świadomość, że część obowiązujących przepisów prawa geologicznego i górniczego w istocie rzeczy nie jest stosowana albo ich stosowanie wywołuje negatywne skutki. Potwierdzeniem tego mogą być liczne sygnały, jakie otrzymywałem w trakcie spotkań z szeroko rozumianym środowiskiem geologicznym i górniczym. Z tych względów chciałbym, aby proponowane zmiany w przepisach prawa z jednej strony usunęły bariery utrudniające podejmowanie działalności gospodarczej, a z drugiej doprecyzowały obowiązujące przepisy, tak by ich stosowanie w praktyce uprościło istniejące procedury. Zmiany w przepisach powinny prowadzić także do usprawnienia administracji geologicznej, odbiurokratyzowania istniejących procedur, pobudzenia przedsiębiorczości, eliminacji nielegalnej eksploatacji oraz wzmocnienia roli państwowej służby geologicznej. Nowe prawo geologiczne i górnicze powinno służyć nie tylko całemu środowisku geologicznemu i górniczemu, ale także rozwojowi Polski. Moim zamiarem jest również stworzenie ustawowych instrumentów dla rozwoju geologii powiatowej. To właśnie w strukturach powiatowych dostrzegam największy potencjał do skutecznej walki z nielegalną eksploatacją kopalin. Jednak niezbędne jest wypracowanie mechanizmów egzekucji przepisów prawa w tym zakresie.

- Czy obecny stan zatrudnienia i kompetencje geologów powiatowych są wystarczające do ochrony nieodnawialnych zasobów kopalin?

- Zanim udzielę odpowiedzi na drugą część pytania dotyczącą kompetencji geologów powiatowych, pozwolę sobie zaprezentować wyniki zleconej przeze mnie analizy stanu zatrudnienia geologów powiatowych w starostwach. Otóż w świetle najnowszych badań, wykonanych przez dr Kamillę Olejniczak, wynika, że w skali kraju w ponad połowie starostw - mimo ustawowego obowiązku - nie zatrudnia się geologów. Oznacza to, że w tych powiatach zadania wynikające z prawa geologicznego i górniczego, wymagające szczególnej wiedzy i doświadczenia praktycznego, wykonują osoby posiadające wykształcenie daleko odbiegające od wymaganego. Oznacza to także, że w tych powiatach największy skarb narodowy w postaci złóż i wód podziemnych nie ma fachowego gospodarza. O tym stanie informowałem Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. System funkcjonowania administracji geologicznej w powiatach wymaga kompleksowych zmian, tym bardziej że geolodzy powiatowi wykonują szereg zadań niezwykle odpowiedzialnych, polegających na udzielaniu koncesji, merytorycznej ocenie projektów prac geologicznych oraz dokumentacji geologicznych złóż kopalin, hydrogeologicznych i geologiczno-inżynierskich. Te dokumenty służą następnie przedsiębiorcom do prowadzenia działalności gospodarczej lub realizowania przedsięwzięć w zakresie planowania przestrzennego, budownictwa, turystyki etc. Muszą być zatem sporządzone zgodnie z zasadami sztuki geologicznej i obowiązującymi przepisami prawa.