CIVITAS to lepszy, ekologiczny system transportu miejskiego. Jego nazwę utworzono od pierwszych liter słów: CIty, VITAlity, Sustainability (miasto, witalność, stabilność). Z pomocą CIVITAS Komisja Europejska zamierza spowodować przełom w miejskich systemach transportowych poprzez wspieranie i ocenianie wdrażania ambitnych, zintegrowanych i stabilnych strategii transportu miejskiego, które powinny w istotny sposób wpłynąć na jakość życia mieszkańców Europy.
Inicjatywa CIVITAS I pojawiła się na początku 2002 r. (w ramach V Ramowego Programu Badawczego), a CIVITAS II - na początku 2005 r. (w ramach VI Ramowego Programu Badawczego). Inicjatywa CIVITAS I (2002-2006) objęła 19 miast, skupionych wokół czterech projektów demonstracyjnych, CIVITAS II (2005-2009) - 17 miast zajmujących się czterema projektami demonstracyjnymi. CIVITAS PLUS (2008-2012) to 25 miast w pięciu projektach demonstracyjnych.
Cele:- promowanie i wdrażanie stabilnych, czystych i wydajnych środków transportu miejskiego
- wprowadzanie zintegrowanych pakietów technologii i środków polityki w dziedzinie energetyki i transportu w ośmiu kategoriach
- stworzenie masy krytycznej i rynków dla innowacji.
Projekty demonstracyjne CIVITAS oraz miasta biorące w nich udział są wspierane w ramach projektów horyzontalnych poprzez:- ocenę poszczególnych lokalizacji oraz rozpowszechnianie wyników projektów na terenie całej Europy we współdziałaniu z projektami demonstracyjnymi
- organizację corocznego zjazdu członków Forum CIVITAS
- zapewnianie obsługi sekretarskiej dla Komitetu Doradczego ds. Polityki (PAC)
- opracowanie zaleceń dotyczących polityki w celu uzyskania długofalowego efektu mnożnikowego CIVITAS.
Kluczowe elementy inicjatywy CIVITAS:- inicjatywa CIVITAS jest wspierana przez poszczególne miasta - jest to projekt prowadzony „przez miasta dla miast"
- działania lokalnych partnerstw publiczno-prywatnych ogniskują się na miastach
- podstawowym wymogiem jest zaangażowanie polityczne
- miasta jako żywe laboratoria kształcenia i oceny.
Projekty inicjatywy CIVITAS z udziałem polskich miast: CIVITAS I - Gdynia w projekcie CIVITAS TELLUS (http://www.civitas-initiative.org/city_sheet.phtml?lan=en&id=33)
CIVITAS II - Kraków w projekcie CIVITAS CARAVEL (http://www.civitas-initiative.org/city_sheet.phtml?lan=en&id=2)
CIVITAS PLUS - Szczecinek w projekcie CIVITAS RENAISSANCE (http://www.civitas-initiative.org/city_sheet.phtml?lan=en&id=105) i Gdańsk w projekcie CIVITAS MIMOSA (http://www.civitas-initiative.org/city_sheet.html?id=95&language=en)