Szare na złote

- Jest to ważne wydarzenie w historii naszej kopalni, bo odpady, które tu zalegały przez kilkadziesiąt lat, zostały przetworzone na materiał nadający się do użycia, a konkretnie do stabilizacji gruntu - powiedział Henryk Ciosmak, dyrektor techniczny, członek Zarządu Kieleckich Kopalni Surowców Mineralnych podczas pokazu pracy instalacji służących do uzdatniania gruntu. Prezentacja miała miejsce 16 czerwca br. w należącej do KKSM kopalni Jaźwica k. Kielc


Obecnie w kopalni pracują dwie takie instalacje: mobilna o wydajności od 100 do 200 t/h i półmobilna o wydajności od 150 do 230 t/h. Dostawcą urządzeń jest francuska spółka TEI CONSULTING SARL.

Podczas produkcji pełnowartościowego kruszywa w każdej kopalni powstają tzw. odpady. Stanowiąca produkt uboczny ziemia nie jest pełnowartościowym materiałem. Podejmowane próby jej sprzedaży, choćby za przysłowiową złotówkę, najczęściej spełzały na niczym. W rezultacie góry niewykorzystanej gleby zalegały przy kopalniach, zajmując miejsce na składowanie kruszywa.

- Postanowiliśmy bliżej przyjrzeć się rozwiązaniom stosowanym w Europie Zachodniej, gdzie materiały budowlane są optymalnie wykorzystywane - mówi Ryszard Gądek, prezes Zarządu KKSM. Okazało się, że tam bardzo szybko poradzono sobie z problemem rekultywacji gruntu. Poprzez dodanie do niego wapna uzyskano pełnowartościowy produkt - stabilizator. - Zdecydowaliśmy się na wynajem dwóch maszyn służących do rekultywacji gruntu. Od wiosny pracują one w naszej kopalni - informuje prezes Gądek.

Produkcja

Produkowany w kopalni Jaźwica materiał nosi nazwę handlową STAMIX ST30. Jest to mieszanina gruntu gliniastego, dotąd składowanego na hałdzie i wapna palonego PROVIACAL ST. Ostatni składnik jest niezbędny do produkcji mieszanki.

- PROVIACAL ST to nazwa handlowa pochodzącego z naszego zakładu w Bukowej k. Kielc wapna palonego mielonego - informuje Rafał Pożyczka, handlowiec Lhoist Polska Sp. z o.o. - Powstaje ono w wyniku przeróbki technologicznej wapna palonego kawałkowanego. Jego głównym składnikiem jest wysoko reaktywny tlenek wapniowy CaO i to właśnie on powoduje osuszenie i modyfikację gruntów spoistych, które jako nieprzydatne do odsprzedaży składowane były dotąd na hałdzie.

PROVIACAL ST przeznaczony jest do ulepszania gruntów gliniastych, pylastych i ilastych oraz do osuszania gruntów.

- W tym przypadku mamy do czynienia z gruntami spoistymi, które, jak wiadomo, są gruntami porowatymi. Gromadząca się w porach woda uniemożliwia ich odpowiednie zagęszczenie. Dzięki dodatkowi wapna woda wchodzi w reakcję z tlenkiem wapnia i zostaje zużyta do procesu hydratacji wapna. Dzięki temu obniżamy wilgotność gruntu. Następnie podczas reakcji karbonizacji powstały wodorotlenek wapnia wchodzi w reakcję m.in. z minerałami ilastymi znajdującymi się w gruncie spoistym i modyfikuje ich strukturę, zmniejszając przy tym spójność międzycząsteczkową. To prowadzi do rozluźnienia szkieletu gruntowego, dzięki czemu grunt staje się bardziej sypki i łatwiejszy w dalszej obróbce. Końcowym rezultatem, już po zagęszczeniu takiej mieszanki wapienno-gruntowej, jest wytworzenie się wstępnej fazy CSH, związków podobnych do tych, które tworzą się podczas wiązania materiałów hydraulicznych, np. cementu. Mówiąc zwięźle - w wyniku dozowania odpowiedniej dawki w procesie ulepszania doprowadzamy grunty do wilgotności optymalnej oraz modyfikujemy ich wewnętrzną strukturę - dodaje Rafał Pożyczka.