Pora docenić kruszywa wapienne

Położony pomiędzy Bydgoszczą, Toruniem a Poznaniem kamieniołom skał wapiennych KUJAWY oraz zlokalizowany przy nim Zakład Produkcji Grysów i Mieszanek Drogowych od wielu lat stanowią kluczowe ogniwo w procesie realizacji zarówno lokalnych, jak krajowych inwestycji - także o charakterze infrastrukturalnym. Doskonałość złoża polega na jego unikalnym położeniu geograficznym - to jedyny kamieniołom z litą twardą skałą wapienną w środkowo-północnej Polsce.


Złoże jest cały czas monitorowane pod kątem cech wymaganych przez polskie i europejskie normy. Jego selektywna eksploatacja pozwala wytwarzać kruszywa drogowe o bardzo dobrych cechach fizykomechanicznych. Roczne wydobycie kopalni na poziomie ok. 6-7 mln t obrazuje jej potencjał. Udokumentowane złoże kopalni gwarantuje dostawy surowca skalnego na potrzeby m.in. produkcji kruszyw drogowych i cementu przez jeszcze prawie 160 lat.

Będący zagłębiem kamieniołomów i zakładów przeróbczych Dolny Śląsk posiada największy potencjał produkcyjny kruszyw. W większości są one wysokiej jakości, jednak konieczność przewiezienia ich na rozsiane po całym kraju place budów powoduje, że są bardzo drogie. W dodatku coraz częściej pojawiają się kłopoty logistyczne z ich dostawami. Ograniczone możliwości transportu kolejowego sprawiają, że problem wywozu kruszyw z Dolnego Śląska sukcesywnie narasta.

Inaczej sytuacja wygląda w tzw. białym zagłębiu. Dzięki rozbudowanym możliwościom produkcyjno-logistycznym firma Lafarge wysyła kruszywa transportem samochodowym oraz kolejowym, przy czym załadunek odbywa się na bocznicach znajdujących się na terenie zakładu. W sezonie załadunek kruszyw i wypełniacza wapiennego prowadzony jest przez całą dobę, co znacznie ułatwia dopasowanie się do wymagań odbiorców i potrzeb obsługiwanych inwestycji. W bieżącym roku tylko firmom z branży drogowej zostaną dostarczonye prawie 3 mln t gotowych normowych wyrobów, przede wszystkim grysów i mieszanek.

Szeroki asortyment grysowy (0-4, 0-5, 4-8, 8-16, 16-22, 22-45 mm), optymalne do stabilizacji mechanicznej mieszanki (0-16, 0-31,5 , 0-63 mm) oraz wypełniacz wapienny usatysfakcjonuje nawet najbardziej wymagających projektantów, wykonawców czy inwestorów. Dzięki selektywnej eksploatacji złoża oraz działaniom Zakładowej Kontroli Produkcji wszystkie sprzedawane kruszywa są znakowane znakiem CE.

W związku z rosnącą ilością kruszyw wapiennych trafiających na rynek drogowy w województwie pomorskim Katedra Inżynierii Drogowej Politechniki Gdańskiej przez 12 miesięcy realizowała projekt badawczy pt.: „Ocena stałości parametrów kruszyw wapiennych z Zakładu Produkcji Grysów i Mieszanek KUJAWY".

Oceniano następujące parametry:

1. skład ziarnowy wg PN-EN 933-1
2. mrozoodporność w wodzie i soli wg PN-EN 1367-1
3. nasiąkliwości wg PN-EN 1097-6
4. odporności na rozdrabnianie wg PN-EN 1097-2.

Próbki do badań (18 próbek grysów) były pobierane w różnych terminach przez przedstawicieli Laboratorium Badań Drogowych Politechniki Gdańskiej w obecności przedstawiciela zamawiającego.

Wyniki analizy potwierdziły, że:

1. Przedział zmienności mrozoodporności w wodzie jest bardzo wąski, a wartość średnia stosunkowo mała, wyniki są w miarę jednorodne, co potwierdza stosunkowo niewielki współczynnik zmienności.
2. Przedział zmienności mrozoodporności w soli jest znacznie szerszy w porównaniu z mrozoodpornością w wodzie. Wyniki nie są tak jednorodne jak w przypadku badania w wodzie, ale też nie są zanadto rozbieżne. Współczynnik zmienności nie jest szczególnie wielki.
3. Przedział zmienności nasiąkliwości, podobnie jak mrozoodporności w wodzie, jest bardzo wąski, a wartość średnia stosunkowo mała, wyniki są w miarę jednorodne, co potwierdza niewielki współczynnik zmienności.
4. Najbardziej jednorodną cechą badaną kruszyw jest odporność na rozdrobnienie określana współczynnikiem Los Angeles. Przedział zmienności wskaźnika Los Angeles jest bardzo wąski, wyniki są w miarę jednorodne, co potwierdza bardzo mały współczynnik zmienności.

Parametry grysu wapiennego 8-16 mm - dane z oznakowania CE  Lafarge Kruszywa i Beton Sp. z o.o. Kujawy:

Badana cecha	Oznaczanie	Ocena wg:
		PN-EN 12620	PN-EN 13043	PN-EN 13242
Wymiar ziarn d/D		Grys wapienny 8/16
Uziarnienie	Kategoria	GC85/20	GC90/15	GC85-15
Tolerancja uziarnienia	Kategoria	GT15	G25/15	GTC25/15
Gęstość objętościowa ziarn, Mg/m3, ρa	Wartość deklarowana	2,70
Gęstość ziarn wysuszonych w suszarce, Mg/m3  ρrd	Wartość deklarowana	2,58
Gęstość ziarn nasyconych i powierzchniowo osuszonych, Mg/m3  ρssd	Wartość deklarowana	2,62
Nasiąkliwość, WA24 %	Kategoria	WA242
Zawartość pyłów, f %	Kategoria	f4	f2	f2
Wskaźnik kształtu, SI	Kategoria	SI15	SI15	SI20
Wskaźnik płaskości, FI	Kategoria	FI15	FI10	FI20
Odporność na rozdrabnianie, LA	Kategoria	LA25	LA25	LA25
Odporność na ścieranie, MDE	Kategoria	MDE NR
Odporność na polerowanie, PSV	Kategoria	PSVNR		-
Odporność  na ścieranie powierzchniowe, AAV	Kategoria	AAVNR		-
Odporność na uderzanie, SZ	Kategoria	SZNR
Lekkie zanieczyszczenia, mLPC %	Kategoria	mLPC0,1		-
Zawartość siarki, %	Wartość deklarowana	<1 %	-	<1 %
Siarczany, AS %	Kategoria	AS0,8	-	AS0,8
Przekruszenie, %	Kategoria	-	C100/0	C90/3
Zanieczyszczenia organiczne, humus	Kategoria	barwa jaśniejsza
Składniki wpływające na wiązanie i twardnienie cementu zwiększenie czasu wiązania, min. zmniejszenie wytrzymałości na ściskanie, %	Wartość deklarowana	≤120 ≥80	-	≤120 ≥80
Szok termiczny I % VLA	Wartość deklarowana Wartość deklarowana	-	0,2 1	-
Mrozoodporność, F %	Kategoria	F2