Problemy z nowymi normami dotyczącymi kruszyw
Wprowadzenie norm europejskich dotyczących kruszyw nie miało dotychczas żadnego wpływu na rynek kruszyw drogowych w Polsce. Odnoszące się do kruszyw przeznaczonych do mieszanek związanych, niezwiązanych i mieszanek mineralno-asfaltowych dwie podstawowe normy są w praktyce martwe, przysparzają jednak wielu problemów producentom kruszyw. Źródłem tych problemów jest swoisty dualizm prawny.
Wraz ze wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej weszła w życie ustawa o wyrobach budowlanych z dnia 16 kwietnia 2004 r., wdrażająca postanowienia dyrektywy 89/106/EWG w sprawie zbliżenia ustaw i aktów wykonawczych Państw Członkowskich dotyczących wyrobów budowlanych. W związku z tym, że normy dotyczące kruszyw drogowych są normami zharmonizowanymi, ustawa wraz z późniejszym rozporządzeniem ministra infrastruktury zobligowała producentów kruszyw do znakowania swoich wyrobów znakiem CE.
Kłopot w tym, że producenci kruszyw są równocześnie zobligowani przez swoich odbiorców, czyli wykonawców robót drogowych, do dostarczania kruszyw zgodnych z wymaganiami wycofanych już starych norm polskich, ponieważ właśnie te wymagania znajdują się w szczegółowych specyfikacjach technicznych. Produkują więc kruszywa jak dotychczas, narażając się na sankcje ze strony Inspektora Nadzoru Budowlanego, który ma prawo żądać certyfikacji CE. Z kolei ci producenci, którzy znakują swoje wyroby znakiem CE, niejednokrotnie mają problemy ze sprzedażą, ponieważ odbiorcy żądają od nich oceny zgodności ze starymi normami. I kółko się zamyka.
Polscy producenci kruszyw a nowe normy
Trudno dokładnie ocenić, ilu producentów jest przygotowanych do produkcji kruszyw według nowych norm. Ostrożnie szacujemy, że ok. 50%. Część producentów, zwłaszcza kruszyw naturalnych, już wdrożyła i prowadzi u siebie Zakładową Kontrolę Produkcji (do czego obligują ich normy PN EN) i znakuje wyroby znakiem CE. Część dopiero się przygotowuje. Są jednak tacy producenci, zwłaszcza kruszyw alternatywnych, którzy w ogóle o tym nie myślą, jakby nie byli świadomi, że podlegają kontroli Nadzoru Budowlanego.
Produkowanie kruszyw zgodnie z PN-EN nie jest takie straszne. Wymaga opisania i przestrzegania przez producenta określonych procedur kontrolnych, wymiany niektórych sit w przesiewaczach i wykonywania badań laboratoryjnych. Rozwiązań jest kilka: można samemu opracować księgę Zakładowej Kontroli Produkcji lub zlecić jej opracowanie wyspecjalizowanej jednostce. Wykonanie badań laboratoryjnych można zlecić akredytowanemu laboratorium, a można też część z nich samemu przeprowadzić (np. analiza sitowa), a część zlecić.