Bez kruszywa drogi nie powstaną

Zaspokojenie krajowego zapotrzebowania na surowce skalne było głównym tematem II Forum Producentów Kruszyw, które odbyło się w Warszawie w dniach 17-18 listopada 2010 r. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele resortu gospodarki, środowiska, nauki oraz producenci kruszyw i osoby związane z branżą.


- Celem Forum jest przedyskutowanie problemów polskiego przemysłu wydobywczego kruszyw i podjęcie działań służących ich rozwiązaniu - mówił, otwierając Forum, Stefan Góralczyk, dyrektor Instytutu Mechanizacji Budownictwa i Górnictwa Skalnego. - Przemysł kruszyw rozwija się bardzo dynamicznie, zarówno pod względem wielkości eksploatacji, jak i inwestycji, rozwoju technologicznego oraz możliwości produkcyjnych.

Kruszywa wykorzystywane są w wielu dziedzinach gospodarki, nie tylko w budownictwie drogowym (zużycie na poziomie 25-30%), lecz także w kolejnictwie, górnictwie, przemyśle szklarskim, odlewnictwie, w chemii budowlanej, ochronie środowiska. Jesteśmy w stanie całkowicie zaspokoić potrzeby krajowej gospodarki, nie zachodzi konieczność korzystania z importu.

Przemysł kruszyw dysponuje ogromnymi, niewykorzystanymi dotychczas możliwościami. Po zasoby trzeba jednak sięgać w sposób racjonalny.

Kopalnie kruszyw to nowoczesne zakłady, których infrastruktura powstała w ciągu ostatnich 10-15 lat. Tymczasem przemysł wydobywczy kojarzy się wyłącznie z węglem. Branża potrzebuje więc promocji, zmiany wizerunku, by była traktowana jako nowoczesna gałąź gospodarki, która nie niszczy środowiska, ale wręcz sprzyja jego ochronie. Po zaprzestaniu wydobycia właściciel kopalni zobowiązany jest przeprowadzić rekultywację złoża. W bardzo wielu przypadkach tereny te stają się bardziej atrakcyjne przyrodniczo, niż były przed eksploatacją.

Celem powstałej pod koniec 2005 r. Europejskiej Platformy Technologicznej Zrównoważonego Rozwoju Surowców Mineralnych jest rozwój nowoczesnego przemysłu surowców mineralnych, a także zacieśnianie współpracy pomiędzy przedstawicielami europejskiego przemysłu przeróbczego i mineralnego. Platforma skupia firmy, związki, zrzeszenia, uczelnie i instytuty geologiczne z wielu krajów. Polskę reprezentują zaledwie 4 instytucje. Z założenia organizacja ma sprzyjać kontaktom świata nauki z przemysłem, by innowacyjne technologie wyszły poza mury uczelni i zostały wykorzystane w praktyce.

Wkomponowując się w Europejską Strategię Surowcową, Platforma zajmuje się zdefiniowaniem surowców mineralnych kluczowych dla europejskiego przemysłu oraz opracowaniem ich bazy, która ma posłużyć zapewnieniu bezpieczeństwa surowcowego. Sporą wagę przykłada do recyklingu, wykorzystania wtórnych surowców na terenie UE, innowacyjnych technologii wydobycia i przeróbki, wzrostu wydajności wydobycia, pozyskiwania nowych złóż oraz pomocy w substytucji surowców.

Większość europejskich projektów badawczych dotyczy górnictwa węglowego i przetwórstwa metali. Górnictwo skalne, pomimo że jest zapisane w programie działań Platformy, traktowane jest marginalnie. Sytuację tę mogłoby zmienić utworzenie grupy tematycznej Górnictwo Skalne - Surowce Skalne, co zaproponował dyr. Góralczyk. W skład grupy mogłyby wejść: IMBiGS, Szwedzki Związek Producentów Kruszyw, UEPG (Union Européenne des Producteurs de Granulats) oraz inne organizacje działające w sektorze kruszyw. Inny pomysł to stworzenie Polskiej Platformy Surowców Mineralnych.

- Jak się okazuje, problemy, z którymi borykają się polscy i zagraniczni producenci kruszyw, zwłaszcza nasi sąsiedzi, są podobne - mówił dyr. Góralczyk. - Dlatego chcielibyśmy, aby w programie Polskiej Platformy Surowców Mineralnych znalazły się zapisy o dążeniu do racjonalnego wykorzystania złóż, w tym surowców wtórnych i odpadów, ponadto kwestie związane z ochroną złóż, z ułatwieniem dostępu do uzyskania koncesji, z obszarami Natura 2000, z rekultywacją terenów oraz dotyczące problemów z zakresu ochrony środowiska, promocji dobrych praktyk i promocji branży. Wspólne problemy skłaniają do tego, aby podjąć wspólne działania.