Bezpieczeństwo na przejazdach kolejowych – problem nadal otwarty

Liczba wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych, a zwłaszcza ich zakres i rodzaj następstw spowodowały, że w 2004 roku PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. podjęły decyzję o prowadzeniu w okresie letnim kampanii społecznej „Bezpieczny przejazd”. Celem corocznej kampanii, organizowanej pod hasłem „Zatrzymaj się i żyj”, jest ugruntowanie w świadomości społecznej zasad bezpiecznego przekraczania i przejeżdżania przejazdów kolejowo-drogowych.


Choć liczba wypadków i kolizji na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami w jednym poziomie, tj. na przejazdach kolejowo-drogowych, nie jest duża, ich skutki, zarówno materialne, jak i społeczne, są bardzo poważne. Zazwyczaj są one znacznie poważniejsze niż konsekwencje pozostałych wypadków drogowych.

Jak wynika z danych Komendy Głównej Policji, w 2009 roku doszło do 44 196 wypadków drogowych, w których zginęły 4572 osoby, a 66 046 osób zostało rannych. Dla porównania: w 95 wypadkach na przejazdach kolejowych zginęło 45 osób i 109 zostało rannych; przy czym do 73 wypadków, w których było 36 ofiar śmiertelnych i 91 rannych, doszło na przejazdach niestrzeżonych.

Niepokoi fakt, że na przejazdach strzeżonych (kategorii A), na których z założenia w ogóle nie powinno dochodzić do żadnych kolizji, zdarzyły się 22 wypadki, w których zginęło 9 osób, a 18 zostało rannych.

Według danych PKP PLK S.A. na eksploatowanej obecnie sieci PKP w 2009 roku znajdowało się 13 016 przejazdów kolejowo-drogowych (np. w 2004 r. było ich 16 017), z których 2724 (20,1%) były strzeżone przez dróżnika lub innego pracownika kolejowego (kategoria A), a 665 (5,1%) było wyposażonych w samoczynne półrogatki oraz sygnalizację świetlną i dźwiękową (kategoria B). Przejazdów kategorii C wyposażonych tylko w sygnalizację świetlną i dźwiękową było 1313 (10%), natomiast kategorii D, czyli oznakowanych krzyżem św. Andrzeja i często znakiem STOP, było 8314 (63,9%). Poza tym istnieją jeszcze przejścia przez tory kolejowe przeznaczone tylko dla pieszych (kategorii E) oraz przejazdy i przejścia użytku niepublicznego (kategorii F).

Na liniach zarządzanych przez PKP PLK S.A. w 2009 roku doszło do 259 wypadków i kolizji na przejazdach kolejowo-drogowych; zginęło w nich 51 osób, a 68 odniosło obrażenia. W ciągu pierwszych pięciu miesięcy 2010 roku zanotowano 83 wypadki i kolizje na przejazdach; zginęło w nich 6 osób, a 8 zostało rannych.

Na ogólną liczbę 401 wypadków i kolizji pociągowych i innych podobnych zdarzeń, które miały miejsce na sieci PKP PLK S.A.w 2009 roku, blisko 65% były to wypadki i kolizje na przejazdach kolejowo-drogowych. Aż 4,2% tych zdarzeń miało miejsce na przejazdach kategorii A, na których teoretycznie w ogóle nie powinno do nich dojść; 6,2% wydarzyło się na przejazdach kategorii B; aż 24,7% na przejazdach kategorii C ze światłami sygnalizacyjnymi (które stanowią tylko 10% ogólnej liczby przejazdów!); 53,8% na przejazdach kategorii D.