W stronę PPP

W sytuacji gdy ograniczeniom podlega budżet zarówno rządu, jak i samorządów, spojrzenia kierują się ku PPP. Partnerstwo publiczno-prywatne nie wymaga od partnera publicznego angażowania zbyt dużej ilości środków własnych. Jawi się więc jako korzystne ekonomicznie rozwiązanie, zwłaszcza w odniesieniu do inwestycji infrastrukturalnych lub świadczenia usług w zakresie zadania publicznego na zasadzie koncesji.


W związku z realizacją kosztownych inwestycji infrastrukturalnych zdolność samorządów do obsługi zadłużenia znacznie zmalała. Władze lokalne chciałyby nadal inwestować, ale bez angażowania środków własnych. Świadome swojej słabej kondycji poszukują nowych modeli finansowania. Jednym z bardziej interesujących jest PPP.

W Polsce nie opracowano jeszcze standardowego modelu PPP, który można by wykorzystać w różnych branżach infrastruktury. Zwykle partner prywatny zapewnia finansowanie inwestycji oraz użytkowanie przedmiotu zamówienia przez czas określony w umowie. Bierze więc na siebie co najmniej dwa ryzyka: budowlane i związane z dostępnością. Podpisuje umowę z partnerem publicznym na wiele lat. Nie od razu też ma zyski z przedsięwzięcia, co często odstrasza potencjalnych inwestorów, którzy woleliby wykonać zadanie i zaraz otrzymać za nie wynagrodzenie.

Nie dla każdego projektu inwestycyjnego mechanizm finansowania PPP jest opłacalny. Europejski Bank Inwestycyjny zwraca uwagę na konieczność wcześniejszego wykonania analiz ekonomicznych, finansowych i prawnych. Kluczową sprawą jest bowiem bankowalność projektu. Istnieją różne instrumenty finansowania inwestycji: środki własne, kredyty bankowe, obligacje, korzysta się też z leasingu lub sekurytyzacji. Spotyka się również finansowanie hybrydowe.

Kierowany potrzebą pozyskania dodatkowych środków na utrzymanie dróg Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego podjął się realizacji pilotażowego projektu PPP. Podstawowym założeniem było, aby pieniądze partnera prywatnego i jego zobowiązania nie zostały wliczone do długu publicznego. Został zorganizowany przetarg na utrzymanie liczącego 12 km odcinka drogi w stanie technicznym odpowiadającym KR 4 przez 12 lat, bez ograniczania dostępności na drodze. Zainteresowanie firm było spore, ale ponieważ ryzyka (budowy i dostępności) zostały przeliczone na pieniądze, oferty zawierały wysokie ceny. Akceptowalny dla zarządcy koszt zarządzania drogą, jej utrzymania, ewentualnych przebudów i modernizacji wynosił 25 mln zł. Prywatni inwestorzy natomiast wycenili przedsięwzięcie drożej i zaproponowali kwoty od 46 mln zł do 115 mln zł. Jaki wypływa z tego wniosek? Rynek jest zainteresowany udziałem w projektach PPP, ale najpierw za pomocą odpowiednich rozwiązań należałoby wyeliminować lęki i niepewność inwestorów, czyli te ryzyka, które zmuszeni są oni przeliczać na pieniądze.

W związku z nową „ustawą śmieciową" nakładającą na gminy obowiązek zagospodarowania odpadów dla projektów PPP otwiera się rynek gospodarki odpadami. W najbliższych latach z pewnością będą powstawać spalarnie oraz zakłady segregacji i przetwarzania odpadów.

Wiele propozycji dla zainteresowanych realizacją projektów PPP ma też drogownictwo. W tym wypadku potrzeba jednak przychylności głównego, państwowego inwestora. Przede wszystkim projekty nie mogą stwarzać zagrożenia finansowego dla budżetu państwowego. Z jednej więc strony potrzeba istnieje - rozpoczęte projekty drogowe mogłyby zostać zrealizowane po części z wykorzystaniem mechanizmu finansowania PPP, z drugiej strony muszą to być projekty bezpieczne.

PPP mogłoby się też przyczynić do urzeczywistnienia marzycielskich, jak na razie, projektów - budowy w Polsce centralnego lotniska czy Kolei Dużych Prędkości.

W nowej perspektywie finansowej Polska spodziewa się dofinansowania w podobnej jak dotąd wysokości. Bez środków unijnych rozwój infrastruktury nie będzie postępował, twierdzą niektórzy. Gminy nie są już jednak w stanie dokładać (nawet części środków) z własnych budżetów, dlatego z nadzieją poszukują nowych rozwiązań. Liczą na dobre pomysły i fundusze partnerów prywatnych.

O możliwościach rozwoju projektów PPP w Polsce w różnych branżach gospodarki dyskutowano 17-19 października br. w Warszawie podczas zorganizowanych przez E.E.L. Events Ltd warsztatów i wykładów „Polska i CEE - Projekty komunalne i samorządowe".

Instrumenty finansowania inwestycji PPP: środki własne partnerów i pożyczki w przypadku zadłużenia kredyt bankowy (pomostowy, obrotowy i inwestycyjny) pożyczka emisja papierów wartościowych, np. obligacji leasing nieruchomości, w tym leasing zwrotny sekurytyzacja