Społeczeństwo, środowisko, infrastruktura – Szwajcarsko-Polski Program Współpracy

Szwajcarsko-Polski Program Współpracy (SPPW) jest kolejnym, obok Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, programem bezzwrotnej pomocy finansowej związanym z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej. W listopadzie 2006 r. przeprowadzono w Szwajcarii referendum, które przyniosło pozytywne rozstrzygnięcie w sprawie przyznania pomocy finansowej dla nowych państw Unii Europejskiej. Ponad 1 mld franków szwajcarskich trafi do dziesięciu nowych państw członkowskich UE, które przystąpiły do niej w dniu 1 maja 2004 r. Dla Polski przeznaczono niemal połowę z tej kwoty, tj. 489 mln CHF.


Nadrzędnym celem programu szwajcarskiego, podobnie jak w przypadku części funduszy UE na lata 2007–13, jest dążenie do zmniejszania różnic społeczno-gospodarczych między Polską a wyżej rozwiniętymi państwami Wspólnoty Europejskiej. Równocześnie wspierane będą działania mające na celu zmniejszenie analogicznego zróżnicowania w Polsce  pomiędzy aglomeracjami oraz szybko rozwijającymi się ośrodkami miejskimi a słabo rozwiniętymi regionami peryferyjnymi.

W zależności od obszaru tematycznego, ze środków programu szwajcarskiego korzystać mogą zarówno instytucje sektora publicznego, jak i prywatnego a także organizacje pozarządowe. Pomoc przeznaczona jest na finansowanie projektów w następujących czterech obszarach tematycznych: (I) bezpieczeństwo, stabilność i wsparcie reform, (II) środowisko i infrastruktura, (III) sektor prywatny oraz (IV) rozwój społeczny i zasobów ludzkich. Dodatkowo przewidziano grant blokowy dla organizacji pozarządowych oraz partnerstw polsko-szwajcarskich. Co najmniej 40% środków programu będzie wydatkowane w czterech województwach południowo-wschodniej Polski – świętokrzyskim, lubelskim, małopolskim oraz podkarpackim.

Należy wspomnieć, że SPPW jest do pewnego stopnia kontynuacją działań pomocowych rządu Szwajcarii zainicjowanych u początku lat 90. programem pomocy dla państw Europy Środkowej i Wschodniej znajdujących się w okresie transformacji. Rząd Szwajcarii przystąpił także do tzw. ekokonwersji polskiego długu zagranicznego na inwestycje związane z ochroną środowiska, obsługiwanej z dużym sukcesem w latach 1992–2010 przez Fundację EkoFundusz.

Kwota zarezerwowana dla obszaru tematycznego środowisko i infrastruktura wynosi blisko 187 mln CHF. Środki te zostaną przeznaczone na cztery rodzaje działań (w mln CHF):

• zagospodarowanie odpadów niebezpiecznych – 37,
• poprawa jakości transportu publicznego – 30,
• zwiększanie efektywności energetycznej – 107,
• bioróżnorodność – 13.

Z uwagi na trwającą jeszcze ocenę projektów, poniżej przedstawione zostaną jedynie ogólne informacje na temat przewidywanych do realizacji przedsięwzięć.