Made in European Union

Od stycznia 2010 roku zacznie obowiązywać dyrektywa UE nowego podejścia 2006/42/WE, która zawiera nowe obowiązki dla producentów maszyn. Z kolei Rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 30 października 2002 r. nakłada na użytkowników maszyn nabytych przed 1 stycznia 2003 roku obowiązek dostosowania ich do minimalnych wymagań bezpieczeństwa. Są one określone w rozdziale 3 tegoż rozporządzenia. Właściciele maszyn mieli na to czas do 1 stycznia 2006 roku. Jak przedstawia się jednak sytuacja na polskich budowach? Czy maszyny na nich pracujące są bezpieczne?


Rozmowy na ten temat podjęliśmy podczas kieleckich targów Autostrada-Polska. Ich wynikiem jest organizacja debaty „Bezpieczne maszyny = bezpieczna budowa", której współorganizatorami obok naszej redakcji jest Przemysłowy Instytut Maszyn Budowlanych Sp. z o.o. i Targi Kielce. Odbędzie się ona podczas kolejnej edycji Autostrady-Polska, 13 maja 2010 roku. Wskażemy w niej warunki konieczne, jakie powinni spełniać zarówno producenci maszyn jak i ich użytkownicy. Poniższym artykułem rozpoczynamy cykl poświęcony bezpieczeństwu na placu budowy.

Przystąpienie Polski do Wspólnoty Europejskiej narzuca pewne obowiązki. Są one szczególnie ważne w aspekcie szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Warto wziąć to pod uwagę, realizując inwestycje. Przykładowo wyroby budowlane, zarówno materiały, jak i maszyny, muszą przejść ocenę zgodności z zasadniczymi wymaganiami dla wyrobów objętych dyrektywami nowego podejścia.

Wprowadzenie do obrotu lub oddanie do użytkowania wyrobu może nastąpić tylko wtedy, gdy spełnia on wymagania wszystkich znajdujących w jego przypadku zastosowanie dyrektyw oraz gdy ocena zgodności została przeprowadzona zgodnie z tymi dyrektywami.

Wszystkie nowo wytworzone maszyny i urządzenia na obszarze Unii Europejskiej są z natury poddawane obowiązkowej ocenie zgodności. Wyroby spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego¹ bez względu na to, czy są nowo wyprodukowane, czy używane, jeżeli mają być wprowadzane do obrotu na terytorium Unii Europejskiej także muszą być poddane takiej ocenie. Wymóg dotyczy również produktów wprowadzonych na nasz rynek nieodpłatnie.

Pojęcie „wprowadzenie do obrotu" odnosi się do każdego indywidualnego wyrobu, a nie do typu wyrobu, niezależnie od tego, czy wyrób jest produkowany seryjnie, czy tylko jednostkowo.

Maszyna budowlana lub urządzenie dźwigowo-transportowe mogą podlegać jednej lub kilku dyrektywom. Stwierdza się to, rozpatrując zagrożenia, jakie urządzenia mogą stwarzać, a ponadto analizując teksty dyrektyw.

Do maszyn zawierających elementy elektryczne odnoszą się: dyrektywa maszynowa (98/37/WE²) lub niskonapięciowa (2006/95/WE³), a także dyrektywa mówiąca o kompatybilności elektromagnetycznej (2004/108/WE⁴). Wiele maszyn (np. do prac ziemnych) podlega dodatkowo dyrektywie hałasowej (2000/14/WE⁵).

To, czy wyrób spełnia dotyczące go zasadnicze wymagania dyrektyw, powinno być sprawdzane już na etapie jego projektowania. Producent powinien zidentyfikować zagrożenia związane z danym wyrobem i przeprowadzić analizę ryzyka, która umożliwi wprowadzenie rozwiązań zapewniających właściwy poziom bezpieczeństwa.

By ułatwić sobie zadanie, producent może sięgnąć po normy zharmonizowane, które podają przykładowe sposoby spełnienia zasadniczych wymagań. Zakłada się, że wyrób spełnia zasadnicze wymagania, jeśli jest zgodny z normami zharmonizowanymi. Ponieważ stosowanie norm jest dobrowolne, producent może skorzystać z dowolnych specyfikacji technicznych, jednak wtedy zobowiązany jest wykazać zgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami na podstawie innych dowodów.