Kobiecy biznes

Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan od 8 lat przygotowuje i prowadzi badania małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) w Polsce. Badanie obejmuje 1100 przedsiębiorstw, a przeprowadza je, na podstawie ankiet przygotowanych przez PKPP Lewiatan, CBOS. Od dwóch lat badania te pozwalają na dokonanie porównania firm, których właścicielkami i zarządzającymi są kobiety, i firm, którymi kierują mężczyźni


Dodatkowo w czerwcu br. dr Starczewska-Krzysztoszek, dyrektor Departamentu Badań i Analiz PKPP Lewiatan, przeprowadziła ankietę wśród 600 uczestniczek Kongresu Kobiet, tj. pań prowadzących aktywne życie zawodowe, stojących na czele ważnych instytucji życia politycznego, gospodarczego, społecznego i kulturalnego lub prowadzących własną działalność gospodarczą. Zebrane dane posłużyły do zdefiniowania różnic w prowadzeniu biznesu przez kobiety i mężczyzn. Pozwoliły także na wyciągnięcie wniosków dotyczących przedsiębiorczości kobiecej.

Z badań wynika, że ponad 20% firm na rynku polskim stanowi własność i jest zarządzana przez kobiety, ok. 30% to firmy mieszane, a ponad 50% to firmy prowadzone przez mężczyzn. Można przypuszczać, że przedsiębiorczość kobieca stopniowo będzie wzrastać (wg badań w 2007 r. firmy kobiet stanowiły 20,8%, a w 2008 r. już 22%), ponieważ kobiety w Polsce chętnie zakładają własne firmy. Niemniej badania pokazują, że w większości są to mikroprzedsiębiorstwa, zatrudniające do 9 pracowników, działające na rynku handlu i usług (nieruchomości, wynajem, obsługa działalności gospodarczej). Tylko 3,8% wszystkich firm prowadzonych przez kobiety działa w branży budowlanej, 4,1% w transporcie, gospodarce magazynowej i w łączności.

- Wybór branży, w której kobiety lokują swoją działalność, często jest uwarunkowany koniecznością łączenia przez nie obowiązków zawodowych z rodzinnymi - mówi dr Starczewska‑Krzysztoszek. - Panie mają mniej czasu niż panowie na prowadzenie firmy, dlatego częściej są obecne na rynku handlu i usług, gdzie działalność pozwala na większą elastyczność, np. na zamknięcie sklepu, kiedy zachoruje dziecko. Mniej kobiet pracuje w przemyśle, gdyż tam trudniej łączyć życie zawodowe i rodzinne.

Zgodnie z opinią 45,9% ankietowanych uczestniczek Kongresu Kobiet sytuacja rodzinna ma znaczący wpływ na ich decyzje zawodowe. Kobiety wybierają możliwość zajęcia się dziećmi czy domem kosztem aktywności zawodowej. - Wielokrotnie zaczynają rozwijać swoją karierę dopiero w momencie, gdy dzieci dorastają - mówi dr Starczewska-Krzysztoszek. Wiele zależy również od podziału obowiązków w rodzinie. Jeśli mężczyzna przejmie część czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, kobieta zyskuje większe możliwości aktywności zawodowej.

Badania ujawniły także inny czynnik, który wpływa na rodzaj prowadzonej przez kobiety działalności. Zależy on w dużej mierze od kobiecych cech osobowościowych i predyspozycji, np. umiejętności budowania trwałych relacji z ludźmi. Jako mającą zasadnicze znaczenie w prowadzeniu biznesu cechę tę wskazało 22% ankietowanych pań.

- Chociaż kobiety potrafią tworzyć więzy międzyludzkie, nie mogą tej zdolności w pełni wykorzystać, ponieważ po pracy śpieszą się do domu - mówi dr Starczewska-Krzysztoszek. - Trudno jest im uczestniczyć w dodatkowych spotkaniach biznesowych, podczas których buduje się relacje. Priorytetem w większości wypadków jest bowiem dla kobiet dom i rodzina, a nie tworzenie dodatkowych możliwości rozwoju własnego biznesu. Tymczasem w biznesie, w karierze zawodowej budowanie relacji, kontakty międzyludzkie odgrywają ważną rolę. Tworzą wiarygodność, wzajemne zaufanie. Może właśnie ograniczony udział kobiet w tym procesie jest powodem tego, że tak niewiele z nich zajmuje wysokie stanowiska w polityce czy gospodarce.

Umiejętność budowania relacji niewątpliwie pomaga w kontaktach z klientem. Wysoka jakość obsługi w firmach kierowanych przez kobiety zapewnia im konkurencyjną pozycję na rynku. Mężczyźni za to wykazują się większą elastycznością w dostosowaniu produkcji bądź usług do wymagań klienta.