01.07.2009
Eurokody w infrastrukturze
Henryk Jezierski
- Mianem eurokodów określa się normy dotyczące projektowania konstrukcji budowlanych. Opierają się one na europejskich zbiorach norm materiałowych, normach odnoszących się do wyrobów budowlanych i powiązanych z nimi normach wykonania konstrukcji. Zgodnie z ustaleniami krajów członkowskich Unii Europejskiej eurokody powinny uzyskać status normy krajowej przez opublikowanie identycznego tekstu lub przez uznanie oryginału - mówi prof. nadzw. dr hab. inż. Adam Wysokowski z Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Normy krajowe sprzeczne z unijnymi powinny być wycofane do marca 2010 r.
Duża część z 58 norm, opisanych na 4500 stronach, jest dostępna jedynie w języku oryginału (angielskim), aczkolwiek trwają prace nad ich przekładem. Na dodatek do wielu z nich nie zostały opracowane załączniki krajowe. Z uwagi na krótki termin wprowadzenia tych norm polskie środowisko inżynierskie czeka ogrom pracy.
Wszystko zaczęło się w 1975 r., gdy ustalono program działań w zakresie budownictwa, stanowiący część Traktatu Komisji Wspólnoty Europejskiej. Celem było usunięcie handlowych przeszkód technicznych i dopasowanie specyfikacji. Podjęto inicjatywę utworzenia zbioru zharmonizowanych reguł technicznych dotyczących projektowania konstrukcji, które początkowo miały stanowić alternatywę dla reguł krajowych, a następnie je zastąpić. W 1989 r. przystąpiono do publikacji wstępnych wersji eurokodów, które w przyszłości miały osiągnąć status norm europejskich.
W 1992 r. w Davos zorganizowano konferencję pod hasłem „Eurokody konstrukcyjne". Przyjęto projekty norm w trzech językach (angielskim, francuskim i niemieckim) i przesłano je wszystkim krajom zrzeszonym w CEN (Comité Européen de Normalisation, Europejski Komitet Normalizacyjny) do zaopiniowania. Po uzgodnieniach zatwierdzono ostateczną wersję norm europejskich. W latach 2002-2006 większość eurokodów została opublikowana w krajach członkowskich, najczęściej w językach narodowych, wraz z załącznikami krajowymi. Polska znalazła się w dużo trudniejszej sytuacji z powodu późnego przystąpienia do UE i dużo większych różnic w tradycjach normalizacyjnych.
Eurokody, które odnoszą się do całego budownictwa, od przemysłowego do specjalistycznego, mostowo-drogowego, podzielono na 10 grup.
Dwie pierwsze grupy (EN 1990 i EN 1991) odnoszą się do problematyki z zakresu pozostałych grup, które dotyczą głównie różnych materiałów konstrukcyjnych i zostały ułożone w odpowiednie pakiety. Układ tych ostatnich, w zależności od rodzajów konstrukcji, jest następujący:
pakiet 1 Konstrukcje budynków i obiektów inżynierskich
pakiet 2 Mosty
pakiet 3 Silosy
pakiet 4 Grodzie
pakiet 5 Belki podsuwnicowe
pakiet 6 Wieże i maszty.
Porządkując przepisy i łącząc poszczególne składniki, eurokody zapewniają spójny zestaw norm dla całego budownictwa. Powstaje pytanie, co grozi, jeżeli eurokody nie zostaną zastosowane do danej inwestycji? Termin ich wprowadzenia - do marca 2010 r. - został ustalony ponad 25 lat temu.