Słupy oświetlenia drogowego a bezpieczeństwo

Stosowane przy oświetlaniu dróg słupy w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat wielokrotnie się zmieniały. Najbardziej kiedyś popularne słupy drewniane zostały wyparte przez słupy żelbetowe, które przez kilka dekad utrzymywały się na rynku. W latach 70. i 80. XX w. rywalizowały z nimi słupy spawane ze stalowych rur grubościennych.


Stosowane przy oświetlaniu dróg słupy w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat wielokrotnie się zmieniały. Najbardziej kiedyś popularne słupy drewniane zostały wyparte przez słupy żelbetowe, które przez kilka dekad utrzymywały się na rynku. W latach 70. i 80. XX w. rywalizowały z nimi słupy spawane ze stalowych rur grubościennych.

Początek lat 90. przyniósł rewolucyjne zmiany w podejściu do konstrukcji drogowych, w tym także do słupów oświetleniowych. Pojawiły się lekkie słupy z blachy stalowej, których dodatkowym atutem było zabezpieczenie antykorozyjne w postaci cynkowania zanurzeniowego.

Z biegiem czasu zmieniał się asortyment wyrobów, wprowadzane były nowe technologie. Słupy profilowane z blachy (wielokątne i stożkowe) zastąpiły rurowe przetłaczane, wielostopniowe, a z kolei te wypierają produkowane według najnowszej technologii polegającej na walcowaniu rury stalowej lub aluminiowej.

Wejście Polski do Unii Europejskiej wymusiło na producentach słupów stosowanie normy PN-EN 40, zawierającej szczegółowe wytyczne odnoszące się do procesu produkcji konstrukcji stalowych i aluminiowych: projektowanie, obliczenia, weryfikację, stosowane materiały, wymiary i ich tolerancje, spawanie, obróbkę powierzchni, zabezpieczenie antykorozyjne, znakowanie (w tym znakiem CE) itp.

Najnowsze wyzwanie, jakie stoi przed producentami słupów oświetlenia drogowego, a także wytwórcami konstrukcji wsporczych pionowego oznakowania dróg oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu, to spełnienie wymagań normy PN-EN 12767 dotyczącej bezpieczeństwa biernego. Wszystkie ww. konstrukcje powinny być tak zbudowane, aby nie stwarzały zagrożenia dla uczestników ruchu drogowego w przypadku nieprzewidzianych sytuacji kończących się kolizją.

Norma nie zawiera wymagań odnoszących się do technologii wykonania konstrukcji, zwraca jedynie uwagę na takie ich cechy, które mogą bezpośrednio wpływać na skutki zderzenia pojazdu z konstrukcją oraz na stopień bezpieczeństwa osób znajdujących się w pojeździe w momencie kolizji. Stanowi wzorzec do klasyfikowania m.in. słupów oświetlenia drogowego według ich potencjalnego zagrożenia w momencie wypadku.

W praktyce sprawdzenie zgodności z normą i zakwalifikowanie konstrukcji do odpowiedniej grupy następuje podczas testów zderzeniowych. Prowadzone badania zmierzają do udowodnienia, że tylko specjalne konstrukcje są w stanie zredukować powstającą w chwili zderzenia siłę przeciążenia do poziomu niższego od niebezpiecznego dla ludzkiego życia.

Norma PN-EN 12767 wyróżnia 3 przedziały poziomu pochłaniania energii przez konstrukcje wsporcze i określa je jako:

• pochłaniające energię w wysokim stopniu (HE)
• pochłaniające energię w niskim stopniu (LE)
• niepochłaniające energii (NE).