Pieniądze na audyty i inwestycje. NFOŚiGW uruchomił nowy Program Priorytetowy

Poprawa efektywności energetycznej jest jednym z głównych kierunków polityki energetycznej państwa obok zapewnienia ciągłości dostaw paliw i energii, dywersyfikacji źródeł energii oraz rozwoju OZE. To także konieczność, jeśli mamy wypełnić nałożone na nas jako na kraj członkowski Unii Europejskiej zobowiązania.

W styczniu br. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił Program Priorytetowy „Efektywne wykorzystanie energii", którego adresatami są najbardziej energochłonne polskie firmy, tj. takie, które zużywają rocznie minimum 50 GWh energii. Program ma pomóc zmniejszyć koszty związane ze zużyciem energii, ograniczyć emisję zanieczyszczeń do atmosfery oraz wzmocnić pozycję firm na rynku.

- Od lat 90. XX w. trwa restrukturyzacja polskich przedsiębiorstw - mówi Henryk Kaliś, przewodniczący Forum Odbiorców Energii Elektrycznej i Gazu. - Zużycie paliw pierwotnych zmalało o 25%. Największe oszczędności wygenerowały branże: metalurgiczna, chemiczna, papiernicza, cementowa i stalowa. To, co można było zrobić w oparciu o własne środki, zostało zrobione.

Pakiet klimatyczny oraz polityka energetyczna kraju stawiają przed nami kolejne wyzwania. Sprostanie im to obecnie dla przedsiębiorstw być albo nie być. Niestety w polityce energetycznej nie stosuje się rozwiązań systemowych, pogarsza się też nasza konkurencyjność na rynku europejskim. Polskie firmy ponoszą większe koszty związane ze zużyciem energii niż firmy unijne. Zapisy pakietu klimatycznego i system handlu uprawnieniami do emisji dodatkowo te różnice pogłębiają. Jednym ze sposobów na utrzymanie się na rynku jest ograniczenie kosztów związanych ze zużyciem energii albo budowa własnych źródeł energii elektrycznej.

W porównaniu z przemysłem innych krajów europejskich nasz przemysł mimo restrukturyzacji wciąż jest bardzo energochłonny. Efektywność energetyczna jest dwa razy niższa od średniej w UE i trzy razy niższa niż w najbardziej rozwiniętych krajach Europy.

Przewidziany do realizacji w latach 2011-2013 dwuczęściowy program finansowy to dla przedsiębiorstw szansa na zmiany.

Od stycznia br. można ubiegać się o dotacje na audyty energetyczne i elektroenergetyczne w wysokości do 70% kosztów kwalifikowanych. Budżet programu oferującego bezzwrotną formę dofinansowania wynosi 40 mln zł. Planuje się, że najwięcej umów na dofinansowanie zostanie zawartych w 2012 r. Można będzie sfinansować audyty energetyczne źródeł ciepła, linii ciepłowniczych, budynków przemysłowych, procesów technologicznych oraz audyty elektroenergetyczne dotyczące optymalizacji zużycia energii elektrycznej w obiektach.

Drugą część programu stanowi oferta pożyczek pokrywających do 70% kosztów kwalifikowanych inwestycji o wartości powyżej 5 mln zł. Pożyczki mogą wynosić od 3,5 do 42 mln zł. Na uzyskanie wsparcia mogą liczyć firmy podejmujące działania w zakresie inwestycji, modernizacji i ulepszeń - wprowadzenie do zakładu nowych obiektów, systemów sterowania, instalacji i urządzeń technicznych. W szczególności chodzi o:

- wdrażanie systemów zarządzania energią: wykorzystanie inteligentnych systemów elektroenergetycznych Smart Grid oraz analizatorów parametrów sieci

- racjonalne zużycie energii elektrycznej: wykorzystanie energooszczędnych systemów napędowych, systemów sterowania napędami, np. poprzez instalację energooszczędnych silników i sprężarek, falowników pomp i wentylatorów, prostowników napędów sieciowych, energooszczędnych systemów oświetleniowych

- optymalne zużycie energii cieplnej i gazu: budowanie własnych źródeł wykorzystujących energię odpadową, pompy ciepła, geotermię, turbiny wiatrowe, termomodernizację budynków, rekuperację, odzysk ciepła, modernizację procesów przemysłowych.

Pożyczki nie są przeznaczone na realizację projektów, które polegają wyłącznie na budowie lub przebudowie elektroenergetycznych sieci dystrybucyjnych wysokiego, średniego i niskiego napięcia lub sieci ciepłowniczych, mające na celu ograniczenie strat energii.

Budżet drugiej części programu wynosi 780 mln zł. Przewiduje się, że najwięcej umów zostanie zawartych w latach 2013 i 2014. Wnioski konkursowe będzie można składać od lipca br. do końca 2013 r.

Obie formy pomocy są od siebie niezależne. Przedsiębiorca może skorzystać albo z dotacji na audyt, albo z pożyczki na cele inwestycyjne, jeśli wcześniej wykonał już audyt we własnym zakresie. Dotacje i pożyczki będą udzielane w drodze konkursu otwartego zgodnie z unijnymi warunkami pomocy publicznej. Ogłoszenia będą zamieszczane na stronie internetowej www.nfosigw.gov.pl oraz w gazetach ogólnopolskich.

Zdaniem prezesa zarządu NFOŚiGW oszczędzanie energii otwiera przed polską gospodarką wielkie możliwości. Przedsiębiorcy będą mogli się przekonać, że zyskowne inwestycje są w zasięgu ich ręki.

Powszechnie się uważa, że polityka klimatyczna krępuje przedsiębiorcę. W przypadku programu, który przedstawiamy, jest wręcz odwrotnie - otwieramy drogę ku zmniejszeniu kosztów operacyjnych przedsięwzięć i wzrostowi konkurencyjności.

Jan Rączka,
prezes zarządu NFOŚiGW

Jestem przekonany, że właściwie prowadzona polityka klimatyczna może przynieść naszemu krajowi wiele korzyści. Można na to spojrzeć z trzech perspektyw: ekologicznej - rozbudowa niskoemisyjnych sektorów przemysłu, przyczyniająca się do redukcji gazów cieplarnianych, inwestycje w OZE; przemysłowej - pozbycie się balastu po poprzednim systemie, czyli energochłonnego przemysłu; energetycznej - gdy przemysł będzie zużywał mniej energii, łatwiej będzie zaspokoić potrzeby energetyczne, nawet w okresach szczytowych.