Iluminacja obiektów architektonicznych o ograniczonych perspektywach widokowych

Oświetlenie dróg, ulic i placów publicznych należy do zadań własnych miast i gmin. Potrzeba ograniczania ponoszonych na ten cel wydatków zmusza do racjonalizacji kosztów, a więc zastępowania przestarzałych urządzeń oświetleniowych przez nowe, energooszczędne systemy.


Przeprowadzane modernizacje oświetlenia zewnętrznego polegają zazwyczaj nie tylko na wymianie wyeksploatowanych opraw i źródeł światła na nowe, ale są również okazją do racjonalizacji sposobu oświetlania określonych stref. W rezultacie uzyskuje się zgodne z odpowiednimi normami oświetlenie ulic i ich otoczenia, bez zbędnego, często przeszkadzającego mieszkańcom oświetlania, np. budynków mieszkalnych. Zdarza się jednak, że stosowane wcześniej szeroko rozświetlające otoczenie oprawy, doświetlały również ważne dla mieszkańców budowle, które w nowej sytuacji nikną w mroku.

Oświetlenie użytkowe, zaprojektowane pod kątem spełnienia wymagań dotyczących parametrów ilościowych i jakościowych, jest często niewystarczające dla stworzenia odpowiedniego klimatu oraz wyeksponowania architektury wybranych budynków. Jego głównym zadaniem jest zapewnienie mieszkańcom pewności orientacji i bezpieczeństwa. Jednak na obszarach zabytkowej zabudowy równie ważne jest kreowanie odpowiedniego nastroju, przyjaznego zarówno dla mieszkańców, jak i przybyszów, a także eksponowanie godnych uwagi cech otoczenia i architektury obiektów.

Rozwój nowoczesnych technologii produkcji źródeł światła i opraw oświetleniowych ułatwia kreowanie otoczenia świetlnego w sposób łączący pożądaną energooszczędność, jakość, trwałość i miniaturyzację stosowanego sprzętu z oczekiwanym, atrakcyjnym efektem wizualnym.

Iluminacja obiektów

Przy możliwościach współczesnej techniki oświetleniowej, ważną rolą oświetlenia iluminacyjnego jest przywołanie światłem widoku obiektów architektonicznych czy zespołów urbanistycznych, znanych z dziennej panoramy miasta. Odpowiednio dobrane światło, eksponując wybrane obiekty, kształtuje nastrój, wpływa na podświadomość i pozwala stworzyć utrwalany w pamięci nocny wizerunek miasta.

Opracowanie projektu takiej iluminacji wiąże się z koniecznością oceny warunków, mających wpływ na ostatecznie przyjęte rozwiązania techniczne. Najogólniej ujmując, zagadnienie to obejmuje ocenę:

• aspektów estetycznych i emocjonalnych,
• aspektów techniczno-ekonomicznych.
  

Kryteria estetyczne i emocjonalne dotyczą głównie analizy perspektyw widokowych obiektów, ich historycznej wartości i znaczenia, atrakcyjności architektury itp., natomiast kryteria techniczno-ekonomiczne dotyczą doboru odpowiednich źródeł światła i opraw oświetleniowych, miejsc i sposobu ich montażu, zasilania i sterowania.

Nowoczesne techniki oświetleniowe, wykorzystywane do tworzenia nocnego wizerunku zabytków, powinny uwzględniać aspekty dotyczące zarówno architektury, jak i symboliki iluminowanych obiektów. Realizacja tych zasad jest ściśle uwarunkowana możliwościami technicznymi, tj. przyjętą metodą iluminacji oraz parametrami zastosowanych źródeł światła i opraw.