Kolejne zmiany w polskim drogownictwie

W końcu maja pojawił się datowany na 15.05 br. projekt ustawy przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych oraz o zmianie innych ustaw. Zgodnie z nim nowa ustawa o finansach publicznych wejdzie w życie 1.01.2008 r., tego samego dnia wejdą w życie również zawarte w projekcie regulacje dotyczące drogownictwa.


Projekt przewiduje likwidację m.in. państwowych zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych państwowych jednostek budżetowych, przy czym nie może ona trwać dłużej niż do dnia 31.12. 2008 r. W przypadku drogownictwa oznacza to, że działające jako gospodarstwa pomocnicze laboratoria GDDKiA oraz Ośrodek Szkoleniowy w Józefowie nie będą mogły dalej istnieć w tej postaci, a zatem konieczne jest natychmiastowe podjęcie decyzji co do ich przyszłości.

Zgodnie z projektem Krajowy Fundusz Drogowy, działający na podstawie ustawy z dnia 27.10.1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2571, z późn. zm. 3), stanie się państwowym funduszem celowym, obsługiwanym przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Dysponentem funduszu stanie się minister właściwy do spraw transportu. Wydaje się, że ta zmiana pozytywnie wpłynie na wypełnianie ustawowych zadań przez KFD.

Jednocześnie zakłada się likwidację Rady do Spraw Autostrad. Złożona z przedstawicieli zainteresowanych organów administracji publicznej rada jest organem opiniodawczym ministra właściwego do spraw transportu. Likwidacja organu opiniodawczego nie wydaje się zasadna, zwłaszcza że wydatki na jej działanie są znikome.

Projekt wprowadza zmianę źródła rekompensat dla spółek eksploatujących autostrady płatne za przejazd bez opłat samochodów ciężarowych. Odtąd będą one wypłacane z budżetu państwa, a nie z KFD.

Regulacje projektu nie pozwalają na bezpośrednie finansowanie ze środków budżetowych budowy autostrad, zakładają natomiast, że dotacje z budżetu państwa mogą stanowić przychody KFD, a budowę autostrad można finansować ze środków KFD. Rozwiązanie to sprzyja lepszej przejrzystości źródeł finansowania budowy autostrad.

Projekt wprowadza również zasadę, że finansowanie budowy oraz przebudowy autostrad, dróg ekspresowych oraz pozostałych dróg krajowych, współfinansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE, a także finansowanie budowy oraz przebudowy autostrad, dróg ekspresowych oraz pozostałych dróg krajowych, które zostały rozpoczęte przed dniem 1.01.2008 r., jak też spłata zobowiązań wynikających z zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz obligacji wyemitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz funduszu i zagwarantowanych lub poręczonych przez Skarb Państwa następuje ze środków KFD. Również ta regulacja sprzyja lepszej przejrzystości źródeł finansowania.

Niepokój budzi założenie, iż ze środków KFD nie finansuje się przygotowania inwestycji, w tym wykupu gruntów pod inwestycje drogowe, zwłaszcza że wobec niedostatku środków z budżetu państwa było to alternatywne źródło finansowania tych działań.

Kolejna regulacja służąca przejrzystości finansowania przewiduje, że ze środków budżetu państwa mogą następować płatności na rzecz spółek z tytułu realizacji przez nie obowiązków wynikających z umowy o budowę i eksploatację albo wyłącznie eksploatację autostrady, obejmujące:

• zwrot kosztów ponoszonych z tytułu zachowania nieprzerwanej dostępności autostrady, jej utrzymania i przejezdności
• zmienne kwoty uzależnione od spełnienia przez spółkę wymogów określonych w umowie
• dopłaty udzielane spółkom na pokrycie całości lub części niedoborów bieżących przychodów z tytułu eksploatacji autostrady, w celu zapewnienia płynności wydatków związanych z bieżącą obsługą i spłatą kredytów lub pożyczek bądź obligacji wyemitowanych w związku z budową autostrady.

Projekt wprowadza istotne zmiany w ustawie z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 i nr 23, poz. 136). Zgodnie z nimi do Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad należy realizacja budżetu państwa w zakresie inwestycji dotyczących dróg krajowych oraz wykonywanie obowiązków zarządcy autostrad i dróg ekspresowych zamiast jak dotychczas zadań zarządcy dróg krajowych oraz realizacji budżetu państwa w zakresie dróg krajowych. Wprowadzono nowe zadanie polegające na drukowaniu kart opłat za przejazd po drogach krajowych.