Dofinansowanie ITS

O finansowanych ze środków unijnych realizacjach projektów inteligentnych systemów transportowych w Polsce mówi Przemysław Wróbel, dyrektor Departamentu Wdrażania Centrum Unijnych Projektów Transportowych, w rozmowie z Beatą Kopeć.


Infrastruktura: - Jaka jest rola Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT)?

Przemysław Wróbel: - Naszym zadaniem jest zebranie wszystkich projektów, konkursowych i indywidualnych, doprowadzenie ich do stanu zgodności z wytycznymi Komisji Europejskiej, zatwierdzenie, ocena, podpisanie umów o dofinansowanie unijne, rozliczenie. Wyjątek stanowią projekty ubiegające się o dofinansowanie powyżej 50 mln €, które rozpatrywane są na szczeblu odpowiedniej dyrekcji w KE.

Ważną częścią naszej pracy będzie rozliczenie projektów, co musi nastąpić do końca 2015 r.

Jakich projektów transportowych jest najwięcej?

Oczywiście projektów z zakresu budowy dróg - ekspresowych i autostrad, gdzie beneficjentem jest GDDKiA. Zależne jest to od decyzji rządowych. W dalszej kolejności są miasta jako beneficjenci i projekty budowy dróg miejskich.

Jeśli chodzi o inteligentne systemy transportowe, wpłynęło do nas 14 wniosków ubiegających się łącznie o 616 635 588,62 zł dofinansowania (113,6% alokacji przewidzianej na konkurs). Nabór wniosków trwał od 1 czerwca do 1 września 2010 r. Wszystkie zostały ocenione pozytywnie, ale alokacji wystarczyło dla 11 projektów (kwota alokacji przeznaczonej na projekty konkursowe - 542 626 000 zł). Pozostała nam do rozdysponowania kwota w wysokości 10% rezerwy konkursowej, która prawdopodobnie zostanie przeznaczona na realizację projektów z listy rezerwowej, tj. dla Warszawy i Jastrzębia Zdroju.

Jeśli w niektórych miastach uda się zaoszczędzić środki, wówczas być może otrzyma je Legnica, która uzyskała najmniejszą liczbę punktów, a ubiegała się o 20 mln zł dofinansowania.

Na jak duże dofinansowanie mogły liczyć miasta w tym działaniu?

Na najwyższe z możliwych, czyli 85% kosztów kwalifikowalnych. To tyle, ile w przypadku dofinansowania projektów drogowych. Pozostała suma to środki własne beneficjenta pochodzące generalnie z budżetów miejskich. W takiej wysokości zostało dofinansowanych 10 projektów. Projekt miasta Szczecina znalazł się na 11 miejscu listy rankingowej i przyznano mu dofinansowanie wynikowe, niższe od wnioskowanego.

Co będzie brane pod uwagę przy rozliczaniu projektów?

Zdajemy sobie sprawę, że zmierzenie efektu realizacji tych inwestycji jest niełatwe. Będziemy analizować przyjęte wskaźniki, jak np. skrócenie czasu przejazdu na danej trasie o określonej porze dnia (przydatne tutaj będą modele ruchu), wypadkowość, a także kwalifikowalność wydatków i oczywiście uregulowane płatności.

Po co miastom inteligentne systemy transportowe?

Przystępując do budowy nowych lub modernizacji istniejących dróg, w dzisiejszych warunkach należy pomyśleć o wdrażaniu systemów sterowania ruchem. Przyczyniają się one do upłynnienia ruchu w mieście lub na jego trasach wylotowych, a co za tym idzie, do zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza oraz hałasu.

Przykładem jest Rzeszów. Dzięki naszej sugestii w projekcie znalazł się ważny element, jakim jest system ważenia samochodów przy wjeździe do miasta. Ma on pełnić funkcję prewencyjną. Każdy samochód o zbyt dużym nacisku na oś zostanie skierowany na trasę zastępczą, i nie będzie mógł przejechać przez miasto.